शास्त्रज्ञांनी अलीकडेच उत्तर ध्रुवाच्या सर्वात जवळच्या भूभागाचा शोध लागला आहे. उडाक बेटाजवळ (Oodaaq Island) हे एक छोटे बेट आहे. आता या बेटाचे नाव जगाच्या सर्वात उत्तर ध्रुवाजवळील जमीन म्हणून नोंदवले गेले आहे. हे बेत उत्तरीय ग्रीनलँडच्या उत्तरेस स्थित आहे. हे दगड, चिखल आणि वाळू यांनी बनलेले आहे.
नव्याने सापडलेल्या या बेटाबद्दल काही खास गोष्टी..
ग्रीनलँडच्या उत्तर भागात स्थित उडाक बेटाजवळ असलेले हे छोटे बेट शास्त्रज्ञांनी अनपेक्षितपणे शोधले. ते त्या भागात हिमनद्यांचा आणि वाढत्या तापमानाचा अभ्यास करण्यासाठी गेले होते. ते एका बेटावर राहिले जेणेकरून त्यांना तेथील हवामानाचा अभ्यास करता येईल. पण जेव्हा त्यांनी नकाशा पाहिला तेव्हा त्यात या बेटाचा उल्लेख नव्हता. या बेटाबद्दल कोणालाही माहिती नव्हती.
या अभ्यासक संघाचे प्रमुख आणि कोपेनहेगन विद्यापीठातील भूशास्त्र आणि नैसर्गिक संसाधन व्यवस्थापन विभागातील वरिष्ठ सल्लागार मोर्टेन राश म्हणाले की, जेव्हा आम्ही या जमिनीचा तुकडा वेगवेगळ्या प्रकारे तपासला तेव्हा असे आढळून आले की हे काहीतरी नवीन सापडले आहे. पृथ्वीच्या उत्तर टोकावर हे एक नवीन बेट आहे. जेव्हा मी सोशल मीडियावर या ठिकाणाचे निर्देशांक पोस्ट केले, तेव्हा जगभरातील बेट शोधक असेही म्हटले जाते, त्यांना यावर विश्वास बसत नव्हता. मॉर्टन आणि त्यांच्या टीमचा विश्वासच बसत नव्हता की त्यांनी असे काहीतरी शोधले आहे. त्यांना वाटले कदाचित त्यांचा जीपीएस खराब झाला आहे. पण नंतर त्यांनी पुन्हा त्या स्थानावर जीपीएसला जोडलेले हेलिकॉप्टर उडवले, तरीही तेच समन्वय बाहेर आले. हेलिकॉप्टरसाठी त्यांनी डेन्मार्कच्या टेक्निकल युनिव्हर्सिटीच्या शास्त्रज्ञांची मदत घेतली.
हे नवीन बेट Oodaaq बेटाच्या 2560 फूट उत्तरेस आहे. हे बेट 98 फूट रुंद आणि 197 फूट लांब आहे. हे फुटबॉल मैदानापेक्षा लहान आहे. हे समुद्रतळापासून 10 ते 13 फूट उंचीवर आहे. हे पूर्णपणे समुद्राची माती, मोरेन, चिकणमाती, हिमनद्यांनी सोडलेले दगड यांनी बनलेले आहे.
Imagine stumbling upon an unknown island in the North Pole… https://t.co/mxlRywWoeK
— Live Science (@LiveScience) September 1, 2021
हे नवीन बेट ग्रीनलँड आणि डेन्मार्कच्या सागरी सीमेवर येते. मॉर्टन म्हणाले की हे वादळामुळे झाले असावे. कारण इथे अनेक गोष्टी साठल्या आहेत. समुद्राची माती त्यांना जोडत राहिली आणि ते एक बेट बनले. असेही होऊ शकते की हे बेट लवकरच नाहीसे होईल. कारण ते किती काळ दृश्यमान असेल हे कोणालाच माहीत नाही. यानंतर, ते बर्फात दाबले जाईल किंवा हवामानामुळे ते तुटून समुद्रात संपेल.
मॉर्टन म्हणतात की या छोट्या बेटाचे आयुष्य आणि वय याबद्दल काहीही सांगता येणार नाही. आम्हाला फक्त एक गोष्ट माहित आहे, आमच्या टीमने हे उडाक बेट असल्याचा विचार केला होता, पण हा त्याचा आणखी एक भाग आहे. उडाक बेट उत्तर ध्रुवापासून 705 किमी अंतरावर आहे. म्हणजेच नवीन बेट उत्तर ध्रुवाच्या थोडे आणखी जवळ आले. उडाक हे ग्रीनलँडचे अत्यंत उत्तरेकडील शेवटचे टोक मानले जाते.
उडाक बेट देखील 1978 मध्ये डेन्मार्कच्या शास्त्रज्ञांनी शोधले होते. तेव्हापासून, उत्तर ध्रुवावर जाणाऱ्या शास्त्रज्ञांसाठी हे ठिकाण एक लहान थांबा आहे. हे संपूर्ण बेट हिमनगाच्या वितळण्यामुळे वाहून आलेल्या लहान-लहान दगडांनी बनलेले आहे. साधारणपणे, पृथ्वीवरील उत्तरेकडील टोकावरील जमीन, म्हणजेच उडाक किंवा त्यावरील कोणतीही जमीन फार काळ टिकू शकत नाही. त्यांना समुद्री वादळे, जोरदार लाटा किंवा वारा यांनी बनवले-बिघडवले जाते. नव्याने सापडलेल्या बेटाचे नाव ग्रीनलँडिक भाषेत क्वेकर्टाक अवन्नर्लेक (Qeqertaq Avannarleq)असे ठेवण्याची शिफारस करण्यात आली आहे. मॉर्टेन यांच्या म्हणण्यानुसार, याचा अर्थ उत्तरेत स्थित सर्वात दूरचे बेट आहे. म्हणजेच, यानंतर जमिनीचा तुकडा दिसणार नाही. फक्त महासागर आणि आर्क्टिकमध्ये पांढराशुभ्र उत्तर ध्रुव दिसेल.
ग्रीनलँडच्या सर्वोच्च बर्फाळ शिखरावर पहिल्यांदाच पडला पाऊस, शास्त्रज्ञांनी व्यक्त केली ‘ही’ भीती
