न्यूयॉर्क : लेखक सलमान रश्दी यांच्यावर शुक्रवारी न्यूयॉर्क राज्यातील एका कार्यक्रमात चाकूने वार करण्यात आले. आरोपी स्टेजवर धावत गेला आणि त्याने रश्दी यांच्यावर 20 सेकंदात 10 ते 15 वेळा चाकूने वार केले. शहरापासून सुमारे 100 किमी अंतरावर असलेल्या चौटौका इन्स्टिट्यूशनमध्ये ही घटना घडली.
प्रेक्षकांमधील एका प्रत्यक्षदर्शी महिलेने सांगितले की, हल्लेखोराने काळा मुखवटा घातलेला होता. “आम्हाला वाटले की या लेखकाभोवती अजूनही बरेच वाद आहेत हे दाखवण्यासाठी हा स्टंटचा भाग आहे. पण काही सेकंदातच हे स्पष्ट झाले की ते तसे नव्हते. हल्लेखोराने त्यांच्यावर काही सेकंदात अनेक वर केले. त्यानंतर रश्दी लगेच जमिनीवर कोसळले. दरम्यान, हल्लेखोराला पकडण्यात आले. काही जणांनी सलमान रश्दी यांना घेरले. लोक मंचावर त्यांच्या मदतीसाठी धावत गेले. या हल्ल्यात रश्दी यांची मुलाखत घेणाऱ्या एका व्यक्तीच्या डोक्याला किरकोळ दुखापत झाली.
स्थानिक वेळेनुसार सकाळी 11 च्या सुमारास (भारतीय वेळेनुसार रात्री 8.30 वाजता) रश्दी यांची मुलाखत होण्यापूर्वी त्यांची ओळख करून दिली जात असताना हा हल्ला झाला. न्यूयॉर्कच्या ग्रामीण भागात स्थित चौटौका संस्था उन्हाळ्यातील व्याख्यानमालेसाठी ओळखली जाते. रश्दी तेथे यापूर्वीही बोलले आहेत.
भारतीय वंशाचे ब्रिटीश नागरिक असलेले रश्दी यांचा जन्म मुंबईत झाला. ते गेल्या 20 वर्षांपासून अमेरिकेत वास्तव्यास आहेत. जरी पूर्वीच्या धमक्यांशी संबंध अद्याप स्थापित केला गेला नसला तरी, रश्दी यांना विशेषतः 1980 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात त्यांच्या द सॅटॅनिक व्हर्सेस या पुस्तकावरून त्यांच्या हत्येच्या धमकीचा सामना करावा लागला, ज्यावर इस्लामबद्दल निंदनीय भाषा असल्याचा आरोप आहे. इराणच्या सर्वोच्च नेत्याने त्यांच्यावर बक्षीस देखील ठेवले होते. तथापि, 1998 पर्यंत इराण सरकारने सांगितले की ते ‘फतवा’ किंवा हुकूम आणण्याचा प्रयत्न करीत नव्हते.
2012 मध्ये, एका इराणी धार्मिक संघटनेने त्यांच्यावर पुन्हा बक्षीस ठेवल्यानंतर, त्यांनी धमकी फेटाळून लावली आणि असे म्हटले की लोकांना पुरस्कारामध्ये स्वारस्य असल्याचा “कोणताही पुरावा” नाही. त्या वर्षी, त्यांनी धोक्यांमध्ये जगण्याबद्दल जोसेफ अँटोन नावाचे एक संस्मरण प्रकाशित केले. जीवे मारण्याच्या धमक्यांनंतर ते ९ वर्षे लपून होते. लपत असताना त्यांनी वापरलेल्या टोपणनावावरून हे शीर्षक आले.
द सॅटॅनिक व्हर्सेस (1988) या त्यांच्या चौथ्या पुस्तकावरील वादानंतर, ते लोकांच्या नजरेपासून दूर राहिले, मुख्यतः यूकेमध्ये सरकारी संरक्षणाखाली राहिले. धमक्यांना न जुमानता त्यांनी 1990 च्या दशकात अनेक कादंबऱ्या लिहिल्या. त्यांची पहिली कादंबरी 1975 मध्ये प्रकाशित झाली, त्यानंतर नॉन-फिक्शनसह डझनभराहून अधिक कामं झाली. पण त्यांची एक महत्त्वाची कादंबरी आधुनिक भारताबद्दल आहे, मिडनाइट्स चिल्ड्रन (1981), ज्यासाठी त्यांना बुकर पारितोषिक मिळाले. 2007 मध्ये, त्यांना साहित्याच्या सेवेसाठी महाराणी एलिझाबेथ II यांच्याद्वारे ‘सर’ ही औपचारिक पदवी देण्यात आली होती.
