अमेरिका : अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ॲपलच्या भारतातील वाढत्या उत्पादन योजनेवरून मोठे वक्तव्य केले आहे. दोहा येथून बोलताना ट्रम्प यांनी ॲपलचे CEO टिम कूक यांना थेट सल्ला दिला की, “भारतात कारखाना सुरू करू नका, अमेरिकेतच गुंतवणूक करा.” ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यानंतर ‘मेक इन इंडिया’ मोहिमेसाठी ही एक मोठी अडचण ठरू शकते.
ट्रम्प म्हणाले, “मी काल टिम कूक यांच्याशी बोललो. मी त्यांना सांगितले की, आम्ही तुमच्याशी खूप चांगले वागतोय. तुम्ही 500 अब्ज डॉलर्सची कंपनी तयार केली आहे, पण आता तुम्ही भारतात कारखाने उभारण्याच्या विचारात आहात, हे ऐकून मला समाधान वाटले नाही. तुम्हाला भारताला मदत करायची असल्यास हरकत नाही, पण भारत जगातील सर्वात जास्त शुल्क लावणाऱ्या देशांपैकी एक आहे. तिथे विक्री करणे कठीण आहे.”
ट्रम्प यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, “भारत स्वतःची काळजी घेऊ शकतो. ते खूप चांगले काम करत आहेत. पण आम्हाला वाटते की ॲपलने अमेरिकेतच उत्पादन वाढवावे. आम्ही तुम्हाला चीनमध्ये उत्पादन करताना सहन केलं, आता भारतातही कारखाने नकोत. आम्हाला पाहिजे की तुम्ही अमेरिकेतच उत्पादन करा.”
सध्या, ॲपल भारतात फॉक्सकॉन आणि टाटा यांच्या सहकार्याने आयफोनचे उत्पादन करत आहे. कंपनीची योजना पुढील वर्षभरात उत्पादन वाढवून चीनवरील अवलंबित्व कमी करण्याची आहे. 2025 पर्यंत भारतात बनवले जाणारे सुमारे 15% आयफोन अमेरिकन बाजारात निर्यात होणार असल्याचा अंदाज आहे.
‘अमेरिका फर्स्ट’ धोरणाचा प्रभाव
ट्रम्प यांच्या या विधानामागे त्यांच्या ‘अमेरिका फर्स्ट’ या धोरणाचा स्पष्ट प्रभाव दिसतो. ते अमेरिका आधारित कंपन्यांनी देशातच गुंतवणूक करून स्थानिक रोजगार वाढवावा, असे सातत्याने सांगत आले आहेत. ॲपलसारख्या बहुराष्ट्रीय कंपनीने अमेरिकेत उत्पादन वाढवावे, असा ट्रम्प यांचा आग्रह आहे.
भारतासाठी आव्हान
ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यामुळे भारतातील ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमाला एक आव्हान निर्माण होऊ शकते. भारताने अमेरिकन वस्तूंवर आयात शुल्क न आकारण्याचे प्रस्ताव दिले असतानाही ट्रम्प यांनी ॲपलला भारतात गुंतवणूक न करण्याचा सल्ला दिला आहे. यामुळे ॲपलच्या भारतातील उत्पादन योजनांवर काही प्रमाणात परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
