पुणे : अनोखी चव आणि सुगंधासह वेलची हा एक लोकप्रिय मसाला आहे, जो अनेक भारतीय पाककृती आणि पदार्थांमध्ये वापरला जातो. मात्र, डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार विविध प्रकारच्या पदार्थांना चव देण्यासाठी वापरली जाणारी वेलची केवळ चवीसाठी नाही, तर तिचे अनेक फायदेही आहे. चला तर जाणून घेऊया वेलचीच्या फायद्यांविषयी…
उलट्या होणे, जठराची सूज, घशात जळजळ, श्वासाची दुर्गंधी (हॅलिटोसिस), ओटीपोटात जळजळ होणे, अपचन, उचक्या, अति तहान लागणे, चक्कर येणे य सर्व समस्यांमध्ये आराम देण्यास वेलची मदत करू शकते.
वेलची शरीरातील तीनही दोष संतुलित करते
आयुर्वेदानुसार, वेलची शरीरातील तीनही दोष संतुलित करण्यासाठी चांगली असून ती एक उत्कृष्ट पाचक मानली जाते. विशेषत: आतड्यांतील वायू कमी करण्यासाठी आणि पोट फुगण्याच्या समस्यांवर फायदेशीर आहे. कफाचे संतुलन राखण्यासाठी (विशेषतः पोट आणि फुफ्फुसात) ती उत्कृष्ट आहे. ती वात शांत करण्यासाठी देखील उपयुक्त आहे. वेलचीचे तापमान वाढवणे आणि डिटॉक्सिफायिंग इफेक्ट्स शरीरात अमाचे संचय कमी करण्यास आणि आरोग्य राखण्यास मदत करतात.
ज्यांना पॉलिडिप्सियाचा त्रास होतो त्यांच्यासाठी आयुर्वेदात वेलचीची शिफारस केली जाते. जर तुम्ही अशी व्यक्ती असाल ज्याला पुरेसे पाणी प्यायल्यानंतरही तहान लागत असेल (पॉलिडिप्सिया), ज्याला भूक लागली आहे की नाही हे समजणे कठीण आहे, त्यांच्यासाठी वेलची हा मसाला अत्यंत फायदेशीर आहे.
वेलचीच्या बिया माऊथ फ्रेशनर म्हणून वापरल्या जातात. हे एक उत्कृष्ट अँटिऑक्सिडंट आहे, त्याचा उपयोग रक्तदाब, दमा, अपचन आणि इतर अनेक विकारांवर उपचार करण्यासाठी केला जातो. वेलची हृदयासाठी चांगली आहे आणि चव आणि पचन सुधारते.
आपल्या आहारात अशाप्रकारे करा वेलचीचा समावेश :
- वेलचीचा एक छोटा तुकडा नेहमीच्या चहामध्ये टाकता येतो.
- 250 – 500 mg वेलची पावडर तूप किंवा मधासोबत घेतली जाऊ शकते.
- श्वासाच्या दुर्गंधीच्या समस्या दूर करण्यासाठी, किंवा जुलाबाचा त्रास होत असल्यास आराम मिळण्यासाठी वेलची चघळा किंवा तोंडात ठेवा जेणेकरून तिचा तुम्हाला रस चाखता येईल.
- वेलची चहा दिवसातून दोन-तीन वेळा, जेवणाच्या 1 तास आधी प्या. यामुळे अन्नाचे योग्य पचन आणि वारंवार पाणी पिण्याची भावना कमी करण्यात मदत मिळेल.
