मुंबई : महाराष्ट्र भूषण 2024 पुरस्कार जाहीर करण्यात आला असून, या वर्षीचा प्रतिष्ठित पुरस्कार देशभरात प्रसिद्ध असलेल्या ज्येष्ठ शिल्पकार आणि महाराष्ट्र पुत्र राम सुतार यांना देण्यात येणार आहे. राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी विधानसभेत याबाबत घोषणा केली. महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार दरवर्षी राज्य सरकारकडून दिला जातो, आणि यंदाचा पुरस्कार राम सुतार यांच्या कलेच्या अप्रतिम योगदानासाठी त्यांना दिला जात आहे.
राम सुतार हे 100 वर्षांचे असून, त्यांच्या कलेच्या क्षेत्रात त्यांनी अतुलनीय योगदान दिले आहे. मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी सभागृहात सांगितले की, राम सुतार आजही शिल्प तयार करत आहेत, हे त्यांच्या कलात्मक कार्याची महानता दर्शवते. यावर्षी, राम सुतार यांच्या 100 व्या वाढदिवसाचे मोठ्या प्रमाणात साजरे करण्यात आले होते, आणि त्यांचे हे दीर्घ व समृद्ध कार्य लक्षात घेऊन त्यांना हा प्रतिष्ठित पुरस्कार प्रदान करण्यात आलेला आहे.
राम सुतार: एक आंतरराष्ट्रीय शिल्पकार
राम सुतार हे भारतातील आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे शिल्पकार आहेत. त्यांचा जन्म 1925 मध्ये महाराष्ट्राच्या धुळे जिल्ह्यातील गोंदूर गावात झाला. त्यांनी आपल्या कारकिर्दीतील अनेक शिल्पकला प्रकल्पांमध्ये भाग घेतला आहे. विशेष म्हणजे, त्यांच्या कलेचा उत्कृष्ट उदाहरण “स्टॅच्यू ऑफ युनिटी” आहे, जे भारतातील सर्वात उंच शिल्प आहे. या शिल्पाचे काम त्यांनीच केले आहे, आणि या प्रकल्पामुळे त्यांची आंतरराष्ट्रीय पातळीवर ओळख निर्माण झाली आहे.
त्यांच्या कारकिर्दीच्या गेल्या 40 वर्षांमध्ये, त्यांनी पन्नासांहून अधिक भव्य शिल्पे तयार केली आहेत. या शिल्पांमध्ये विविध ऐतिहासिक, धार्मिक, आणि सांस्कृतिक व्यक्तिमत्त्वांची मूर्तिकला समाविष्ट आहे. त्यांच्या शिल्पांमध्ये भारतीय कलेचा एक अनोखा मिलाफ आणि सुसंवाद दिसून येतो, जो भारतीय संस्कृतीचा गौरव वाढवतो. मला भारतातील रॉकेट प्रक्षेपण स्थळावर एक मूर्ती बनवायची आहे, असे त्यांनी यापूर्वी म्हटले होते.
शासकीय सन्मान आणि पुरस्कार
राम सुतार यांचे शिल्पकला क्षेत्रातील योगदान अत्यंत मोठे आहे. त्यांना त्यांच्या कलेसाठी 1999 मध्ये पद्मश्री पुरस्कार आणि 2016 मध्ये पद्मभूषण पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले. त्यांचे कार्य केवळ भारतातच नाही, तर जगभरात प्रशंसा मिळवले आहे. त्यांच्या कलेला भारत सरकारने योग्य मान्यता दिली आहे आणि ते अनेक राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर विविध कला प्रदर्शने आणि कार्यक्रमांमध्ये सहभागी झाले आहेत.
शिक्षण आणि कलेला दिलेले योगदान
राम सुतार यांनी आपले शालेय शिक्षण धुळे जिल्ह्यात घेतले. त्यानंतर, त्यांनी जेजे स्कूल ऑफ आर्ट्स (JJ School of Arts) मध्ये शिल्पकलेचे शिक्षण घेतले. भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणासोबत त्यांनी वेरूळ गुंफांमध्ये काम केले, ज्यामुळे त्यांना भारतीय पुरातत्त्व आणि वास्तुकलेबद्दल खोल ज्ञान मिळाले. त्यांच्या कार्याची खासियत म्हणजे त्यांनी कलेला एक आत्मनिर्भर आणि अद्वितीय शैली दिली आहे.
परिवार आणि व्यक्तिगत जीवन
राम सुतार यांनी 1952 मध्ये प्रमिला यांच्याशी विवाह केला. त्यांचा एकुलता एक मुलगा अनिल सुतार हे देखील शिल्पकार आहेत, आणि त्यांनी आपल्या वडिलांसोबत शिल्प डिझाइनिंगमध्ये महत्त्वाची भूमिका निभावली आहे. अनिल सुतार यांचा सहभाग राम सुतार यांच्या कार्यात विशेष महत्त्वाचा आहे.
राम सुतार यांना महाराष्ट्र भूषण 2024 पुरस्कार देणे हे एक ऐतिहासिक आणि गौरवशाली क्षण आहे. त्यांची शिल्पकला आणि त्यांचा जीवनप्रवास हा प्रत्येकासाठी प्रेरणा देणारा आहे. महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार त्यांच्या कलेला दिलेली योग्य मान्यता आहे, जी भविष्यातही भारतीय शिल्पकलेला एक नवीन दिशा देईल.
