कोवॅक्सीन ही पूर्णपणे स्वदेशी अँटी-कोरोनाव्हायरस लस आहे, आता या लसीला जागतिक मान्यता मिळाली आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) या लसीला आपत्कालीन वापराच्या यादीत (EUL) समाविष्ट करण्यास मान्यता दिली आहे. WHO ची मान्यता मिळाल्यानंतर, कोवॅक्सीन लस घेणाऱ्या व्यक्तीला यापुढे इतर देशांमध्ये क्वारंटाईन करावे लागणार नाही.
डब्ल्यूएचओने आपत्कालीन वापरासाठी कोवॅक्सीनला मान्यता दिल्याचे ट्विट करताना म्हटले आहे की, जगभरातील निवडक तज्ञांच्या तांत्रिक सल्लागार गटाला (TAG) भारत बायोटेकची कोवॅक्सीन वापरण्यास सुरक्षित आणि कोरोनाविरूद्ध प्रभावी असल्याचे आढळले आहे. इतकेच नाही तर डब्ल्यूएचओच्या स्ट्रॅटेजिक अॅडव्हायझरी ग्रुप ऑफ एक्सपर्ट्स ऑन इम्युनायझेशन (सेज) ने कोवॅक्सीनच्या डेटाचे विश्लेषण केले आणि 28 दिवसांच्या अंतराने दोन डोसच्या स्वरूपात 18 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या लोकांसाठी त्याचा वापर करण्याची शिफारस केली.
? WHO has granted emergency use listing (EUL) to #COVAXIN® (developed by Bharat Biotech), adding to a growing portfolio of vaccines validated by WHO for the prevention of #COVID19. pic.twitter.com/dp2A1knGtT
— World Health Organization (WHO) (@WHO) November 3, 2021
गर्भवती महिलांना वापरण्याची परवानगी नाही
तथापि, WHO ने गर्भवती महिलांसाठी त्याचा वापर करण्यास परवानगी दिली नाही. गर्भवती महिलांवर त्याचा प्रभाव आणि सुरक्षितता निश्चित करण्यासाठी पुरेसा डेटा नाही, असे त्यात म्हटले आहे. गर्भवती महिलांवर अभ्यासाची तयारी केली जात आहे.
मान्यता मिळालेली जगातील सातवी लस
WHO ची मान्यता मिळालेली कोवॅक्सीन ही जगातील सातवी लस ठरली आहे. याआधी, तीन यूएस कंपन्या (फायझर, मॉडेर्ना आणि जॉन्सन अँड जॉन्सन), यूकेची एस्ट्राझेनेका आणि दोन चिनी कंपन्या (सिनोफार्म आणि सिनोव्हॅक) यांना लसीच्या आपत्कालीन वापरासाठी WHO कडून परवानगी मिळाली आहे. AstraZeneca ची लस पुण्यातील सीरम इन्स्टिट्यूट कंपनीने Covishield या नावाने तयार केली आहे.
कोवॅक्सीन लसीला मान्यता मिळण्यास होत असलेल्या विलंबाबाबत डब्ल्यूएचओच्या कार्यपद्धतीवरही प्रश्न उपस्थित करण्यात आले. अमेरिकन, ब्रिटीश आणि चिनी लसींच्या आपत्कालीन वापरासाठी तत्काळ परवानगी असूनही, WHO कडून कोवॅक्सीन लसीला मान्यता देण्यात टाळाटाळ होत होती. नुकत्याच झालेल्या G-20 बैठकीतही पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लसीबाबत डब्ल्यूएचओच्या दृष्टिकोनाचा मुद्दा उपस्थित केला होता.
सेंट्रल ड्रग्ज स्टँडर्ड कंट्रोल ऑर्गनायझेशन (CDSCO) ने कोवॅक्सीन उत्पादन दिवसापासून 12 महिने वापरण्यासाठी सुरक्षित असल्याचे घोषित केले आहे, म्हणजेच त्याची एक्सपायरीची तारीख 12 महिने झाली आहे. भारत बायोटेकची लस सुरुवातीला उत्पादन दिवसापासून सहा महिने वापरण्याची परवानगी होती, जी नंतर नऊ महिन्यांपर्यंत वाढवण्यात आली होती.
