पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे लाल किल्ल्यावरून देशाला संबोधन, देशाच्या विकासासाठी ‘हे’ 5 संकल्प

नवी दिल्ली : आज संपूर्ण देश स्वातंत्र्याच्या अमृत महोत्सव साजरा करत आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लाल किल्ल्यावरून नवव्यांदा राष्ट्रध्वज फडकवला. यावेळी 21 तोफांची सलामी देण्यात आली. आज भारताच्या स्वातंत्र्याची 75 वर्षे पूर्ण होत असताना, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशाला संबोधित केले आणि माजी पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू, वीर सावरकर, राम मनोहर लोहिया आणि इतरांसह स्वातंत्र्य सैनिक आणि राजकीय क्षेत्रातील नेत्यांच्या योगदानाची आठवण करून दिली. त्यांनी त्या सर्वांचे “स्वतंत्र भारताचे शिल्पकार” म्हणून स्मरण केले.

मोदी म्हणाले की, बापू (महात्मा गांधी), नेताजी सुभाषचंद्र बोस, बाबासाहेब आंबेडकर आणि वीर सावरकर यांचे देशातील नागरिक ऋणी आहेत, ज्यांनी आपले जीवन या कर्तव्याच्या मार्गावर घालवले. मंगल पांडे, तात्या टोपे, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, अशफाकुल्ला खान आणि राम प्रसाद बिस्मिल यांचेही देश कृतज्ञ आहे. अशा असंख्य क्रांतिकारकांनी ब्रिटिश राजवटीचा पाया हादरवला.

राणी लक्ष्मीबाई, झलकारी बाई, राणी चेन्नम्मा आणि बेगम हजरत महल यांसारख्या भारतातील महिलांच्या सामर्थ्याचा नागरिकांना अभिमान असल्याचे ते म्हणाले. भारतीय महिला त्याग आणि संघर्षाचे प्रतीक आहेत, असे मोदी म्हणाले. पुढे बोलताना, स्त्री शक्तीचा सन्मान आणि अभिमान याबद्दल बोलताना ते भावूक झाले. माझी व्यथा मी देशवासियांना सांगणार नाही, तर कोणाला सांगणार, असे ते म्हणाले. मुले आणि मुली समान असतील तरच घरात एकतेचा पाया रचला जाऊ शकतो. स्त्री-पुरुष समानता ही एकतेची पहिली अट आहे. भारत प्रथम एकतेचा मंत्र आहे. कोणत्या ना कोणत्या कारणाने आपल्यात विकृती निर्माण झाली आहे. आपण महिलांचा अपमान करतो. दैनंदिन जीवनात स्त्रियांना अपमानित करणाऱ्या प्रत्येक गोष्टीतून निसर्गाच्या संस्काराने मुक्त होण्याचा संकल्प आज आपण करू शकतो.

मोदींचे देशवासियांपुढे संकल्प

पुढील 25 वर्षे आपल्या देशासाठी खूप महत्त्वाची आहेत. आज मी 130 कोटी लोकांना लाल किल्ल्यावरून बोलतो. मित्रांनो, मला असे वाटते की येत्या 25 वर्षांसाठी देखील आपण आपल्या संकल्पांवर केंद्रित राहिले पाहिजे. 2047 ला स्वातंत्र्याची 100 वर्षे पूर्ण होतील तेव्हा स्वातंत्र्यप्रेमींची सर्व स्वप्ने पूर्ण करण्याची जबाबदारी आपण उचलली पाहिजे.

• येणारी 25 वर्ष मोठ्या संकल्पाची, त्यामुळे विकसीत भारत हा पहिला संकल्प
• गुलामीचा अंश मिटवणे हा दुसरा संकल्प
• भारताच्या समृद्ध वारशाचा अभिमान हा तिसरा संकल्प
• एकता आणि एकजूट महत्वाची, हा चौथा संकल्प
• नागरिकांकडून कर्तव्याचे पालन हा पाचवा संकल्प

आदिवासी समाजाचा अभिमान

स्वातंत्र्याची चर्चा करताना जंगलात राहणाऱ्या आदिवासी समाजाचा अभिमान आपण विसरणार नाही. बिसरा मुंडा यांच्यासह असंख्य नावे आहेत. ज्यांनी स्वातंत्र्य चळवळीचा आवाज बनून दुर्गम जंगलात स्वातंत्र्यासाठी मरण्याची प्रेरणा व्यक्त केली. एक काळ असाही होता जेव्हा स्वामी विवेकानंद, स्वामी अरबिंदो, रवींद्रनाथ टागोर यांनी भारताचे चैतन्य जागृत केले. 2021 पासून सुरू झालेल्या स्वातंत्र्याच्या अमृत महोत्सवात देशवासीयांनी व्यापक कार्यक्रम केले. इतिहासात प्रथमच एवढा मोठा उत्सव झाला. ज्या महापुरुषांना इतिहासात स्थान मिळाले नाही किंवा विस्मरणात गेले अशा महापुरुषांचेही स्मरण केले.

आझादीच्या अमृत महोत्सवात सैनिक, पोलिस कर्मचारी, नोकरशहा, लोकसेवक, लोकप्रतिनिधी, राज्यकर्ते, प्रशासक यांचे स्मरण करण्याची संधी मिळते. आमचा 75 वर्षांचा प्रवास चढ-उतारांनी भरलेला आहे. सुख-दु:खाची सावली घिरट्या घालत आहे. अशा परिस्थितीतही आपल्या देशवासीयांनी प्रयत्न केले. साध्य केले. हे देखील खरे आहे, शेकडो वर्षांच्या गुलामीमुळे खोल जखमा झाल्या आहेत. त्यात एक जोश होता. जेव्हा स्वातंत्र्य दिले जात होते तेव्हा देशवासीयांना घाबरवले जात होते. देश तुटण्याची भीती दाखवण्यात आली. पण, हा हिंदुस्थान आहे. आम्ही अन्न संकटाचा सामना केला, युद्धाचे बळी ठरलो. दहशतवादाचा प्रॉक्सी, नैसर्गिक आपत्तींना तोंड द्यावे लागले, पण तरीही भारत पुढे जात राहिला.

स्वतंत्र्यानंतर जन्मलेला मी पहिला माणूस

पंतप्रधान म्हणाले की, ज्यांच्या मनात लोकशाही आहे, ते जेव्हा संकल्प घेऊन चालतात, तेव्हा ती शक्ती जगातील मोठ्या सुलतानांवर संकटाची वेळ आणते. लोकशाहीच्या या मातेने, आपल्या भारताने आपल्याजवळ अमूल्य शक्ती असल्याचे सिद्ध केले आहे. 75 वर्षांच्या प्रवासात चढ-उतार होते. 2014 मध्ये देशवासीयांनी मला जबाबदारी दिली. स्वातंत्र्यानंतर जन्माला आलेला मी पहिला माणूस आहे, ज्याला लाल किल्ल्यावरून देशवासियांचा अभिमान गाण्याची संधी मिळाली. पण मी तुमच्याकडून जे काही शिकलो, जेवढे मी तुम्हाला ओळखले आहे, तितकेच मला सुख-दु:ख समजू शकले आहे. मग ती स्त्री असो, तरुण असो, हिमालयातील घाटे असोत, समुद्राचा किनारा. प्रत्येक कोपऱ्यात, शेवटच्या माणसाला सक्षम बनवण्याचे बापूंचे स्वप्न होते, मी त्यांना समर्पित केले.