श्रीहरिकोटा : इस्त्रोने आज (गुरुवार) दुपारी 3 वाजून 41 मिनीटांनी भारताच्या नवीन कम्युनिकेशन उपग्रहाचं यशस्वी प्रक्षेपण केलं आहे. या उपग्रहाचे प्रक्षेपण आंध्र प्रदेशमधील सतिश धवन स्पेस सेंटरमधून करण्यात आलं आहे. CMS01 ला PSLV50 च्या माध्यमातून प्रक्षेपण करण्यासाठी बुधवार पासून 25 तासांचे काउंटडाउन सुरु होतं.

CMS-01 हा भारताचा 42 वा कम्युनिकेशन सॅटेलाईट आहे. याच्या माध्यमातून भारतीय मुख्य भूमीसोबतच अंदमान- निकोबार आणि लक्षद्विप ही बेटंही कव्हर करण्यात येणार आहेत. हा उपग्रह सात वर्षापर्यंत काम करेल असं सांगण्यात आलं आहे. PSLV-C50 या 44 मीटर उंचीच्या सॅटेलाईटमध्ये चार स्टेजच्या इंजिनचा वापर करण्यात आला आहे. हे प्रक्षेपण PSLV या प्रकारातले 22 वे यशस्वी प्रक्षेपण आहे.

#PSLVC50 lifts off successfully from Satish Dhawan Space Centre, Sriharikota#ISRO #CMS01 pic.twitter.com/9uCQIHIapo

— ISRO (@isro) December 17, 2020

The post ISRO च्या PSLV50 कम्युनिकेशन सॅटेलाईट CMS01 चे यशस्वी प्रक्षेपण appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

श्रीहरीकोटा : भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था(ISRO) ने अंतराळ क्षेत्रात एक मोठी कामगिरी केली आहे. दुपारी 3 वाजून 12 मिनिटांनी इस्रोने आपला ‘अर्थ ऑब्झर्व्हेशन सॅटेलाईट’ EOS-01चे यशस्वी प्रक्षेपण केले आहे. आंध्रप्रदेशातील श्रीहरीकोटा येथील सतीश धवन या स्पेस स्टेंटरवरुन EOS-01 सॅटेलाईटचे प्रक्षेपण करण्यात आले आहे.

कोरोना व्हायरसच्या काळात भारताने प्रथमच आपलं सॅटेलाईट अंतराळात प्रक्षेपित केलं आहे. पीएसएलव्ही-सी49 (PSLV-C49)च्या माध्यमातून EOS-01 आणि इतर 9 कमर्शिअल सॅटेलाईटचे अंतराळात प्रक्षेपण करण्यात आले. यासोबतच रिसॅट -2 बीआर-2 सह इतर वाणिज्यक सॅटेलाईट्सचं प्रक्षेपण अंतराळात करण्यात आलं. डिसेंबर २०२० मध्ये पीएसएलव्ही सी-50 आणि जानेवारी 2021 मध्ये जीसॅट-12आर यांचं अंतराळात प्रक्षेपण केलं जाणार आहे.

Watch Live: Launch of EOS-01 and 9 customer satellites by PSLV-49 https://t.co/H4jE2fUhNQ

— ISRO (@isro) November 7, 2020

ईओएस-01 (EOS-01) अर्थ ऑब्झर्व्हेशन रिसेट सॅटेलाईटचं अॅडव्हान्स सीरीज आहे. यामध्ये सिंथेटिक अॅपर्चर रडार (SAR) लावण्यात आले आहे. जे कुठल्याही वेळी आणि कुठल्याही वातावरणात पृथ्वीवर लक्ष ठेवू शकेल. या उपग्रहाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे याच्याद्वारे ढगांच्या आड असतानाही पृथ्वीवर लक्ष ठेवून स्पष्ट चित्र दिले जाऊ शकते. याचा फायदा भारतीय लष्करालाही होणार आहे. ईओएस-01 अंतराळातून असे फोटोज क्लिक करेल जे इतर उपग्रहांना शक्य नाही. हा उपग्रह सीमेवरील शत्रूंच्या हालचालींवर नजर ठेऊन अचूक माहिती देऊ शकेल.

The post अभिमानास्पद : इस्रोकडून ‘अर्थ ऑब्झर्व्हेशन सॅटेलाईट’चं यशस्वी प्रक्षेपण, अंतराळातून ठेवणार शत्रूंवर नजर appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO -इस्रो ) आणि अमेरिकन अंतराळ संस्था नासा (NASA) 2022 या वर्षात एक उपग्रह प्रक्षेपित करणार आहे जो संपूर्ण जगाला नैसर्गिक आपत्तीपासून वाचवेल. म्हणजेच आपत्ती येण्यापूर्वीच हा उपग्रह त्याबद्दल माहिती देईल. हा जगातील सर्वात महाग पृथ्वी निरीक्षण उपग्रह असेल. त्याचे नाव निसार (NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar – NISAR) आहे. त्याची अपेक्षित किंमत सुमारे 10 हजार कोटी असेल.

हा उपग्रह लॉन्च झाल्यानंतर तूफान, ज्वालामुखी, पृथ्वीवरील कवच, भूकंप, ग्लेशियर्स वितळणे, सागरी वादळ, जंगलातील आग, समुद्रातील पाणी पातळीतील घट किंवा वाढ, पावसाळी संकटे अशा सर्व प्रकारच्या आपदा ज्याची आपण कल्पना करू शकता,  या सर्वांची माहिती निसार अगोदरच देईल. यासह हा  वेळोवेळी अंतराळात जमा होणारा कचरा आणि अंतराळातून पृथ्वीवर येणा-या धोक्यांविषयीही माहिती देईल.

इस्रो आणि नासा एकत्रितपणे ‘स्पेस सिचुएशनल अवेयरनेस’ नावाचा प्रकल्प करत आहेत, ज्या अंतर्गत निसार (NISAR) लाँच केला जाईल. एल आणि एस असे दोन प्रकारचे बँड असतील. या दोन्ही गोष्टी पृथ्वीवरील वृक्ष आणि वनस्पतींच्या कमी जास्त होणाऱ्या संख्येवर लक्ष ठेवतील तसेच प्रकाशाचा अभाव आणि अधिक मिळण्यामुळे होणाऱ्या परिणामाचा देखील अभ्यास करेल.

त्याचे रडार इतके सामर्थ्यवान असेल की तो 240 किलोमीटरपर्यंतच्या क्षेत्राची स्पष्ट छायाचित्रे घेण्यास सक्षम असेल. तो 12 दिवसांनंतर पुन्हा पृथ्वीवरील त्याच ठिकाणांचा फोटो घेईल. कारण पृथ्वीची एक फेरी पूर्ण करण्यास त्याला 12 दिवस लागतील. या काळादरम्यान, तो पृथ्वीवरील वेगवेगळ्या भागांचे जलद नमूने घेऊन वैज्ञानिकांना छायाचित्रे आणि डेटा प्रदान करत राहील.

असे मानले जाते की प्रक्षेपणानंतर हा उपग्रह कमीतकमी 5 वर्षे काम करत राहील. या काळात ज्वालामुखी, भूकंप, भूस्खलन, जंगल, शेती, ओली जमीन, पर्माफ्रॉस्ट, बर्फ कमी अधिक होणे, इत्यादी विषयांचा अभ्यास निसारच्या माध्यमातून केला जाईल. तसेच, अशा नैसर्गिक आपत्तींपासून लोकांना वाचविण्यात देखील मदत होईल.

हा उपग्रह तयार करण्यासाठी इस्त्रोच्या अहमदाबाद स्पेस एप्लीकेशन सेंटर मधील तपन मिश्रा, मनब चक्रबर्ती, राजकुमार, अनूप दास आणि संदीप ओझा हे पाच शास्त्रज्ञ मदत करत आहेत. हे सर्व नासाला पृथ्वीच्या वेगवेगळ्या भागात होत असलेल्या नैसर्गिक बदलांचा अभ्यास करण्यास मदत करतील.

निसार उपग्रहात मोठी मुख्य बस असणार आहे, जी अनेक उपकरणांनी सुसज्ज असेल. तेथे बरेच ट्रान्सपॉन्डर, दुर्बिणी आणि रडार प्रणाली देखील असतील. याव्यतिरिक्त, त्यातून एक आर्म बाहेर येईल, ज्याच्या वर सिलिंडर असेल. लॉन्च झाल्यानंतर काही तासांनंतर हे सिलिंडर उघडले की डिश अँटेनासारखी मोठी छत्री बाहेर येईल. ही छत्रीच सिंथेटिक अपर्चर रडार आहे, जी पृथ्वीवर होत असलेल्या नैसर्गिक क्रियांची इमेजिंग करेल.

या उपग्रहाच्या प्रक्षेपणासंदर्भात भारताचे संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह, परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर, अमेरिकेचे परराष्ट्रमंत्री मायकेल आर. पोम्पिओ आणि संरक्षण सचिव मार्क टी. एस्पर यांनी करार केला आहे.

The post संपूर्ण जगाला नैसर्गिक आपत्तीपासून वाचवेल ISRO आणि NASA चा ‘निसार’ appeared first on थोडक्यात घडामोडी.