पुणे : दैनंदिन जीवनात अंघोळ ही स्वच्छतेसाठी आवश्यक सवय आहे. मात्र, अंघोळ किती वेळ करावी याबाबत अनेकांच्या मनात संभ्रम असतो. काही जण दीर्घकाळ अंघोळ करतात, तर काही फारच कमी वेळात आंघोळ उरकतात. वैद्यकीय व त्वचारोगतज्ज्ञांच्या मते, अंघोळीचा आदर्श कालावधी 5 ते 10 मिनिटे असावा.

वैज्ञानिक कारणे काय सांगतात?

1. त्वचेतील नैसर्गिक तेलांचे संरक्षण
   त्वचेवर ‘सीबम’ नावाचे नैसर्गिक तेल असते, जे त्वचेला ओलावा व संरक्षण देते. जास्त वेळ अंघोळ केल्यास—विशेषतः गरम पाण्यात—हे तेल निघून जाते. परिणामी त्वचा कोरडी, खाजरी व संवेदनशील बनते.
2. गरम पाण्याचा परिणाम
   10–15 मिनिटांपेक्षा जास्त गरम पाण्यात अंघोळ केल्यास रक्तवाहिन्या प्रसरण पावतात. यामुळे चक्कर येणे, थकवा जाणवणे किंवा रक्तदाब कमी होण्याचा धोका वाढतो.
3. त्वचेचा ‘स्किन बॅरिअर’ कमकुवत होतो
   दीर्घकाळ अंघोळ केल्याने त्वचेचा संरक्षणात्मक थर (Skin Barrier) कमजोर होतो. यामुळे जंतुसंसर्ग, एक्झिमा किंवा अ‍ॅलर्जीचा धोका वाढू शकतो.
4. पाण्याचा अपव्यय टाळणे
   पर्यावरणाच्या दृष्टीनेही कमी वेळ अंघोळ करणे महत्त्वाचे आहे. 5–10 मिनिटांची अंघोळ पाण्याची बचत करते.

योग्य पद्धत काय?

• कालावधी: 5–10 मिनिटे
• पाणी: कोमट किंवा सामान्य तापमानाचे
• साबण/शॉवर जेल: सौम्य व मर्यादित प्रमाणात
• अंघोळीनंतर: त्वचा कोरडी करून हलका मॉइश्चरायझर वापरणे

त्वचारोगतज्ज्ञांच्या मते, “जास्त वेळ अंघोळ करणे म्हणजे जास्त स्वच्छता नव्हे. योग्य वेळ, योग्य तापमान आणि योग्य उत्पादने वापरणे हेच आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरते.” आरोग्यदायी त्वचा आणि शरीरासाठी अंघोळीचा आदर्श कालावधी 5 ते 10 मिनिटे हाच योग्य असून, यापेक्षा जास्त वेळ अंघोळ करणे टाळावे.

The post अंघोळ किती वेळ करावी? वैज्ञानिक कारणांसह जाणून घ्या महत्वाच्या गोष्टी… appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

मुंबई : राज्यात गुटखा बंदी असतानाही शाळा परिसर, महाविद्यालय परिसरांसह अनेक ठिकाणी गुटखा आढळून येतो. त्यामुळे गुटखा बंदी कायद्याची कडक अंमलबजावणी करण्यासाठी मकोका लागू करण्याचा निर्णय शासनाने घेतला आहे. या मकोका लावण्यासाठीच्या प्रस्तावात आवश्यक त्या दुरुस्त्या कायद्यात करण्यात येणार आहेत. त्यानंतर येत्या नवीन वर्षात गुटखा उत्पादकांवर मकोका लागणार असल्याची माहिती अन्न व औषध प्रशासन व विशेष सहाय्य मंत्री नरहरी झिरवाळ यांनी दिली.

यापूर्वी गुटखा उत्पादक व विक्रेत्यांवर मकोका लावण्यासाठीचा प्रस्ताव विधि व न्याय विभागाकडे पाठवण्यात आला होता. मात्र कायद्यातील तरतुदींनुसार “हार्म आणि हर्ट” या दोन्ही घटकांअभावी तो लागू होत नाही. त्यामुळे या कायद्यात बदल करण्यात येऊन गुटखा व्यवसाय करणाऱ्यांवरही मकोका लागू करता येईल, अशा आवश्यक दुरुस्त्या कायद्यात करण्यात येऊन हा कायदा अधिक कठोर करण्यात येईल, अशी माहिती मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी विधानसभेत दिली होती.

त्यानुसार नागपूरचे हिवाळी अधिवेशन संपताच अन्न व औषध प्रशासन विभाग कामाला लागले आहे. गुटखा उत्पादकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी विशेष धोरण आणणार, कायद्यातील त्रुटी दूर करण्यासाठी दुरुस्ती प्रस्ताव आणण्यात येणार असल्याचेही मंत्री नरहरी झिरवाळ म्हणाले.

गुटखा बंदी कायदा कठोर करण्यासाठी व मकोका लावण्यासाठी त्यात आवश्यक ते बदल करून सुधारित प्रस्ताव विधि व न्याय विभागाकडे लवकरात लवकर पाठविण्याचे निर्देश मंत्री नरहरी झिरवाळ यांनी अधिकाऱ्यांना दिले.

The post गुटखा उत्पादकांवर नवीन वर्षात मकोका लागणार – अन्न व औषध प्रशासन मंत्री नरहरी झिरवाळ appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

पुणे : अनेकांना मोठ्या फ्लफी उशांवर झोपायला आवडते, तर काहींना ते आरामदायी वाटत नाही. अनेकदा झोपेतून उठल्यानंतर आपल्याला मान किंवा पाठदुखी जाणवते, अशावेळी आपल्याला उशी न घेता झोपण्याचा मोह होऊ शकतो. मात्र, कोणत्याही निर्णयापर्यंत जाण्याअगोदर त्या गोष्टीचे फायदे आणि तोटे जाणून घ्यायला हवे. उशीशिवाय झोपण्याचे काही फायदे आहेत. तथापि, जर तुम्ही विशिष्ट स्थितीत झोपलात तरच उशीशिवाय झोपणे उपयुक्त ठरू शकते. ते कसे करावे यासह, याचे साधक आणि बाधक परिणाम जाणून घ्या.

तुम्ही कसे झोपता त्यानुसार सपाट पृष्ठभागावर झोपल्यानंतर तुम्हाला बरे वाटू शकते. युनिव्हर्सिटी ऑफ रोचेस्टर मेडिकल सेंटरच्या मते, पोटावर झोपल्याने तुमचा मणका अनैसर्गिक स्थितीत येतो. कारण तुमचे बहुतांश वजन तुमच्या शरीराच्या मध्यभागी असते. यामुळे तुमच्या पाठीवर आणि मानेवर ताण येतो, ज्यामुळे तुमच्या मणक्याला नैसर्गिक वक्र राखणे कठीण होते. उशीशिवाय झोपल्याने तुमचे डोके सपाट राहू शकते. हे तुमच्या मानेवरील काही ताण कमी करू शकते आणि काही प्रमाणात चांगल्या संरेखनास प्रोत्साहन देऊ शकते. त्यामुळे पोटावर झोपताना शक्यतो उशी घेऊ नये.

परंतु हे इतर झोपण्याच्या स्थितींना लागू होत नाही. तुम्ही तुमच्या पाठीवर किंवा कुशीवर झोपल्यास, उशीशिवाय झोपल्याने फायद्यापेक्षा जास्त नुकसान होऊ शकते. पाठीचा कणा तटस्थ ठेवण्यासाठी उशी वापरणे चांगले.

पोटावर झोपताना शक्यतो उशी घेऊ नये.
पाठीवर किंवा कुशीवर झोपल्यास उशी वापरणे चांगले
उशी न घेता झोपण्याचे तोटे
उशीशिवाय झोपण्याचे संभाव्य फायदे असूनही, तोटे देखील आहेत.

शरीराची खराब स्थिती (Poor posture)
जेव्हा तुम्ही पोटावर झोपता तेव्हा उशी न घेतल्यास तुमचा मणका काही प्रमाणात संरेखित होऊ शकतो. तथापि, ते अनैसर्गिक स्थिती पूर्णपणे घालवत करणार नाही. तुमच्या मणक्याला तटस्थ राहणे त्या स्थितीतही अवघड जाते, कारण तुमचे बहुतेक वजन तुमच्या शरीराच्या मध्यभागी असते. जेव्हा तुम्ही पोटावर झोपलेले असता तेव्हा तुमचे डोके बाजूला वळते. तुमची मान देखील मागे झुकलेली राहते. हे शरीराला अस्ताव्यस्त अँगलमध्ये ठेवते, ज्यामुळे वेदना आणि अस्वस्थता येते. या स्थितीत, उशी वापरल्याने तुमच्या मानेचा फक्त कोन आणखी वाढेल. परंतु उशीशिवाय झोपल्याने मणक्यावरील ताण कमी होऊन अनैसर्गिक स्थिती कमी होऊ शकते. पोटावर झोपताना चांगली स्थिती मिळवण्यासाठी, पोट आणि ओटीपोटाखाली उशी ठेवा. हे तुमच्या मणक्यावरील दबाव कमी करेल.

इतर स्थितीत, उशीशिवाय झोपणे योग्य नाही. ते तुमच्या मणक्याला अनैसर्गिक स्थितीत ठेवते आणि तुमचे सांधे आणि स्नायूंना ताण देते. जर तुम्ही तुमच्या पाठीवर किंवा कुशीवर झोपत असाल तर उशी वापरणे चांगले. तुम्ही उशी वापरत नसल्यास, तुमच्या मानेच्या स्नायूंवरचा दबाव असमानपणे वितरित केला जाईल. तुम्हाला मानदुखी, कडकपणा आणि डोकेदुखीचा अनुभव येण्याची शक्यता जास्त असेल.

महत्वाची माहिती : जर तुम्हाला मान किंवा पाठदुखी असेल किंवा तुम्हाला स्कोलियोसिस सारखी मणक्याची स्थिती असेल, तर उशीशिवाय झोपणे असुरक्षित असू शकते. त्यामुळे उशीशिवाय झोपण्यापूर्वी डॉक्टरांशी बोला.

The post झोपताना डोक्याखाली उशी न घेता झोपणं आरोग्यासाठी चांगलं की वाईट? जाणून घ्या… appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

पुणे : जिल्हा वार्षिक योजनेअंतर्गत होणाऱ्या विकासाकामात शिक्षण, आरोग्य आणि रस्ते विकासावर अधिक भर देण्यात येणार असल्याचे प्रतिपादन राज्याचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी केले. पवार यांच्या अध्यक्षतेखाली विधान भवन पुणे येथे झालेल्या जिल्हा नियोजन समितीच्या बैठकीत ३३ कोटी ५७ लक्ष रुपयांच्या अष्टविनाय विकास आराखड्यास आणि स्वराज्य रक्षक संभाजी महाराज यांचे तुळापूर येथील स्मारक आणि वढू बुद्रुक येथील समाधीस्थळाच्या २६९ कोटी ३४ लक्ष रुपयांच्या विकास आराखड्यास मान्यता देण्यात आली.

बैठकीस राज्यमंत्री दत्तात्रय भरणे, खासदार सुप्रिया सुळे, श्रीरंग बारणे, वंदना चव्हाण, जिल्हाधिकारी डॉ.राजेश देशमुख, जि.प.चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आयुष प्रसाद आदी उपस्थित होते. पवार म्हणाले, सामाजिक उत्तरदायित्व निधी, जिल्हा परिषद आणि जिल्हा वार्षिक योजनेच्या माध्यमातून २६ कोटी रुपये खर्च करून प्राथमिक आरोग्य केंद्रात उत्तम सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. सर्व तालुक्यात आवश्यक तेथे अंगणवाडी बांधकाम करण्यात येणार आहे. जिल्हा परिषद शाळांमध्ये चांगल्या शैक्षणिक सुविधा देण्यात येत आहेत. रस्ते विकासालाही गती देण्यात येणार आहे.

अष्टविनायक विकासासाठी अंदाजपत्रकात २५ कोटी तरतूद करण्यात आले असून पुरवणी मागण्यातही अधिक निधी देण्याचा प्रयत्न करण्यात येईल. परिसर विकास करताना मंदिराचे मूळ स्वरूप आणि सौंदर्य कायम राहावे याकडे विशेष लक्ष देण्यात येणार आहे. सर्व कामे मंदिर व्यवस्थापनाच्या मार्गदर्शनाखाली होणार असल्याने त्यांनी यासाठी सहकार्य करावे.

स्वराज्य रक्षक छत्रपती संभाजी महाराज स्मारक आणि वढू बुद्रुक येथील संभाजी महाराजांच्या समाधीस्थळ विकास आराखड्याबाबत जिल्हाधिकारी यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीने काम सुंदर आणि भव्य होईल याकडे विशेष लक्ष द्यावे. स्मारक आणि समधीस्थळाला भेट देण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात नागरिक येण्याची शक्यता लक्षात घेता वाहनतळाचे योग्य नियोजन करावे, लोकप्रतिनिधींनी याबाबत सूचना केल्यास त्यांचाही अंतर्भाव करण्यात येईल, असे पवार यांनी सांगितले.

जिल्हाधिकारी डॉ. देशमुख यांनी गतवर्षी जिल्हा वार्षिक योजने अंतर्गत झालेला खर्च, स्वराज्य रक्षक छत्रपती संभाजी महाराज स्मारक आणि वढू बुद्रुक येथील संभाजी महाराजांच्या समाधीस्थळ विकास आराखड्याबाबत करण्यात आलेल्या नियोजनाची आणि अष्टविनायक परिसर विकास आराखड्याची माहिती दिली.२०२१-२१ या वर्षात जिल्हा वार्षिक योजना सर्वसाधारण अंतर्गत १०० टक्के , अनुसूचित जाती उपयोजनेअंतर्गत ९९.६९ आणि आदिवासी उपयोजनेअंतर्गत ९९.९२ टक्के खर्च झाल्याचे त्यांनी सांगितले.

बैठकीस आमदार महादेव जानकर, अतुल बेनके, दिलीप मोहिते पाटील, अशोक पवार, भीमराव तापकीर, संजय जगताप, सुनील शेळके, माधुरी मिसाळ, राहुल कुल, संग्राम थोपटे, महानगरपालिका आयुक्त विक्रम कुमार, राजेश पाटील, पीएमआरडीएचे सुहास दिवसे, पोलीस आयुक्त अमिताभ गुप्ता, पोलीस अधीक्षक अभिनव देशमुख, जिल्हा नियोजन अधिकारी संजय मरकळे आणि विविध विभागांचे अधिकारी उपस्थित होते.

The post शिक्षण, आरोग्य आणि रस्ते विकासावर भर- उपमुख्यमंत्री अजित पवार appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

पुणे : आपल्या जोडीदाराला मिठीत घेण्याच्या भावनेपेक्षा अधिक सुंदर काय असू शकते? शब्दांद्वारे सांगता येत नाही अशा भावना एक मिठी सांगू शकते. मिठी मारल्याने आपल्याला आराम वाटतो. सर्व थकवा, वेदना आणि त्रास एका क्षणात निघून जातात. व्हॅलेंटाईन वीकमध्ये 12 फेब्रुवारी रोजी हग डे (हॅपी हग डे 2022) साजरा केला जातो. या दिवशी, लोक त्यांच्या जवळच्या व्यक्तींना मिठी मारतात.

एखाद्याला मिठी मारणे आहे खूप फायदेशीर
सुख-दु:खाच्या प्रसंगी जवळच्या व्यक्तींना मिठी मारून लोक त्यांच्या भावना व्यक्त करतात. एखाद्याला शुभेच्छा देण्यासाठी, कोणाला सांत्वन देण्यासाठी, एखाद्याला भेटल्यानंतर, प्रेमाचा वर्षाव करण्यासाठी, ताण कमी करण्यासाठी अशा अनेक प्रसंगांमध्ये आपण आपल्या जवळच्या व्यक्तींना मिठी मारतो.

आपलेपणा व्यक्त करण्याचा खास मार्ग
एखाद्याला मिठी मारण्याचा अर्थ असाही आहे की आपण आपले प्रेम व्यक्त करत आहात. पण तुम्हाला माहित आहे का? या आपुलकीच्या भावनेशिवाय देखील मिठी मारणे खूप फायदेशीर आहे. मिठी मारल्याने हृदय आणि मनाला खूप फायदा होतो.

आरोग्यास चांगले 
मिठी मारणे ही केवळ भावना नाही. त्यामुळे तुमचे आरोग्यही चांगले राहते. मिठी मारल्याने शरीरात वाहणाऱ्या रक्तामध्ये ऑक्सिटोसिनचे स्त्राव होतो, त्यामुळे व्यक्तीचा वाढलेला रक्तदाब कमी होतो आणि त्याला तणाव, अस्वस्थता यासारख्या समस्या होत नाहीत. मिठी मारल्याने मेंदूच्या नसा मजबूत होतात आणि स्मरणशक्तीही मजबूत होते.

तणाव कमी होतो
एखाद्याला मिठी मारल्याने व्यक्तीचा तणाव कमी होतो. इतकेच नाही तर मिठी मारल्याने संसर्गाचा धोकाही कमी होतो. खरं तर, प्रेमळ मिठी समोरच्या व्यक्तीला खूप आनंद देते, ज्यामुळे त्यांच्या शरीरात ऑक्सिटोसिन नावाचा हार्मोन तयार होतो, जो व्यक्तीला तणावापासून वाचवण्यास मदत करतो. कमी ताणतणाव असल्यास जीवन सुरळीत होते.

हृदयास उत्तम
मिठी मारल्याने शरीरात लव्ह हार्मोन म्हणजेच ऑक्सिटोसिनची पातळी वाढते. यामुळे हृदय निरोगी राहते. जेव्हा तुम्ही एखाद्याला मिठी मारता तेव्हा त्यांच्या शरीरातील रक्ताभिसरण वाढते. यामुळे शरीरातील ऑक्सिजनची पातळी योग्य राहते. यामुळे हृदयविकाराचा धोका कमी होतो आणि रक्तदाबही नियंत्रणात राहतो. एखाद्याला मिठी मारताना शरीरातील स्नायू ताणतात, यामुळे शरीराला आराम मिळतो आणि व्यक्तीला रिलॅक्स वाटते.

दिवसातून किती वेळा मिठी मारावी?
दररोज किमान ४ वेळा मिठी मारावी. एवढेच नाही तर संगोपन योग्य पद्धतीने होण्यासाठी आणि आयुष्यात कोणतीही अडचण आल्यास ती हाताळण्याची ताकद मिळवण्यासाठी तर तुम्ही दररोज किमान 8 वेळा मिठी मारली पाहिजे. तुमचा विकास अधिक चांगल्या पद्धतीने होण्यासाठी दररोज किमान १२ वेळा मिठी मारणे आवश्यक आहे.

The post Hug day 2022 : जवळच्या व्यक्तींना मिठीत घेण्याची सुंदर भावना… मिठी मारण्याचे फायदे जाणून घ्या… appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

एड्स या आजाराविषयी जागरुकता पसरवण्यासाठी आणि ज्यांनी यात आपले प्राण गमावले त्या सर्वांची आठवण म्हणून दरवर्षी 1 डिसेंबर हा दिवस जगभरात जागतिक एड्स दिन म्हणून पाळला जातो. याची सुरुवात 1988 मध्ये झाली.

जागतिक एड्स दिन 2021 ची थीम आहे – ‘असमानता संपवा. एड्स संपवा’ (‘End inequalities. End AIDS’). “मागे पडलेल्या लोकांपर्यंत पोहोचण्यावर विशेष लक्ष केंद्रित करून, WHO आणि त्याचे भागीदार अत्यावश्यक HIV सेवा मिळवण्यातील वाढत्या असमानतेवर प्रकाश टाकत आहेत,” असे जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) म्हटले आहे.

ऍक्वायर्ड इम्युनोडेफिशियन्सी सिंड्रोम (AIDS) ही मानवी इम्युनोडेफिशियन्सी व्हायरस (HIV) मुळे उद्भवणारी एक दीर्घकालीन, संभाव्य जीवघेणी आरोग्य स्थिती आहे जी शरीराच्या संक्रमणांशी लढण्याच्या क्षमतेमध्ये व्यत्यय आणते. रोगाव्यतिरिक्त, जागरूकतेचा अभाव आणि एचआयव्ही आणि एड्सशी संबंधित गैरसमजांमुळे देखील स्थिती बिघडत आहे. आपल्याला HIV बद्दल मूलभूत गोष्टी समजून घेणे आणि आपले संरक्षण सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे.

एचआयव्ही बाधित व्यक्तीबरोबर उभे राहिल्याने, त्याच्याबरोबर चहा घेतल्याने, मिठी मारल्याने, हात मिळवल्याने संसर्ग होत नाही.

संसर्ग :

1. एचआयव्ही बाधित व्यक्तीच्या शरीरातील विशिष्ट द्रव्यांच्या थेट संपर्कात आल्याने (जसे की रक्त, वीर्य, ​​गुदाशय द्रव, योनिमार्गातील द्रव किंवा आईचे दूध ) संसर्ग होऊ शकतो.
2. संक्रमित व्यक्तीशी असुरक्षित लैंगिक संभोग केल्यास संसर्ग होऊ शकतो.
3. इंजेक्शन सारखी औषधी उपकरणे सामायिक केल्यानेही एचआयव्हीचा संसर्ग होऊ शकतो.
4. गर्भधारणेदरम्यान, जन्मादरम्यान किंवा स्तनपान करताना आईकडून बाळामध्ये संक्रमण होऊ शकते.
5. एचआयव्हीने दूषित रक्ताचे संक्रमण किंवा अवयव ऊतींचे प्रत्यारोपण केल्यानेही संसर्ग होऊ शकतो.

लक्षणे :

वरवर पाहता निरोगी दिसणार्‍या व्यक्तीलाही एचआयव्हीची लागण होऊ शकते. एकदा एचआयव्हीचे एड्समध्ये रूपांतर झाल्यानंतर प्रारंभिक लक्षणांमध्ये अचानक थकवा येणे, ताप, गुप्तांग किंवा मानेभोवती फोड येणे, न्यूमोनिया इत्यादी समस्या दिसू शकतात.

• स्टेज 1 दरम्यान, संसर्ग झाल्यानंतर 2-3 आठवड्यांच्या आत, सुमारे दोन तृतीयांश लोकांना फ्लू सारखा आजार होतो. ताप, थंडी वाजून येणे, पुरळ येणे, रात्रीचा घाम येणे, स्नायू दुखणे, तोंडात अल्सर येणे, घसा खवखवणे, थकवा आणि लिम्फ नोड्स होऊ शकतात. ही लक्षणे काही दिवसांपासून काही आठवडे टिकू शकतात.
• स्टेज दोन, ज्याला क्लिनिकल लेटन्सी देखील म्हणतात, कदाचित कोणतीही विशिष्ट लक्षणे दर्शवू शकत नाहीत. या अवस्थेला क्रॉनिक एचआयव्ही संसर्ग असेही म्हणतात. हे दीर्घकालीन असू शकते आणि 10 वर्षे देखील चालू शकते.
• तिसरा टप्पा एड्स आहे, ज्यामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होते. झपाट्याने वजन कमी होणे, वारंवार येणारा ताप, रात्रीचा घाम येणे, अचानक खूपच थकवा येणे, लिम्फ नोड्स सुजणे, जुनाट अतिसार, तोंड आणि गुप्तांगात फोड येणे, न्यूमोनिया, न्यूरोलॉजिकल डिसऑर्डर, नैराश्य, स्मरणशक्ती कमी होणे ही लक्षणे असू शकतात. त्वचेवर पुरळ देखील दिसू शकतात.

प्रतिबंध :

उपचार शोधण्यापेक्षा या जीवघेण्या आजाराला रोखणे फार महत्त्वाचे आहे.

• तुम्ही संरक्षणात्मक उपाययोजना वापरत असल्याची खात्री करा.
• तुम्ही दूषित इंजेक्शन वापरत नसल्याची खात्री करा.
• आईकडून बाळाला होणारे संक्रमण रोखा.
• जर एखाद्याला त्याच्या शरीरात संसर्ग झाल्याची माहिती असेल, तर त्यांनी योग्य उपचार घेत असल्याची खात्री करावी.
• रुग्णालयात ताज्या किंवा निर्जंतुकीकरण केलेल्या सुयांची खात्री करून घेण्याव्यतिरिक्त, छेदन आणि टॅटूच्या दुकानातही याची जाणीव ठेवा. तुमच्या टॅटू आर्टिस्टला ताज्या सुया वापरण्यास सांगा.

एड्स या आजारावर अद्याप कोणतीही लस आणि कोणताही इलाज नाही.

The post जागतिक एड्स दिन 2021 : एचआयव्हीच्या संक्रमणापासून ते प्रतिबंधापर्यंत जाणून घ्या सर्व काही… appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

मुंबई : मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी आपल्या प्रकृतीसंदर्भात निवेदन केले आहे. मुख्यमंत्री ठाकरे यांनी निवेदनात म्हटले आहे की, गेल्या सुमारे दोन वर्षांपासून आपण कोविडचा मुकाबला करतो आहोत. एकीकडे या विषाणूशी लढाई सुरू असताना दुसरीकडे आपले जीवनचक्र सुरू राहावे, राज्यातली विकासकामे सुरूच राहावीत म्हणून आम्ही सगळे कुठेही न थांबता सातत्याने प्रयत्न करतोय. मान देखील वर करायला वेळ मिळत नव्हता, साहजिकच माझ्या मानेच्या दुखण्याकडे नाही म्हटलं तरी थोडंसं दुर्लक्ष झाले आणि मानेवर जो परिणाम व्हायचा तो झालाच.

पण या दुखण्यावर व्यवस्थित उपचार व्हावेत यादृष्टीने डॉक्टरांनी सल्ला दिल्यावरून मी आज रुग्णालयात दाखल होणार असून दोन-तीन दिवस तिथेच राहून योग्य ते उपचार घेणार आहे.

आपले आशीर्वाद माझ्या पाठीशी आहेत, त्यामुळे लवकरच तब्येत बरी होईल अशी खात्री आहे. यानिमित्ताने एकच सांगायचे आहे. कोरोना लसींच्या बाबतीत आपण १० कोटींचा टप्पा ओलांडला असला तरी आपल्याला सर्वांना लसींचे दोन डोस घेणे अतिशय महत्त्वाचे आहे. आपल्या जीवनाला सुरक्षित ठेवण्यासाठी लगेचच जवळच्या केंद्रावर जाऊन लस घ्या एवढीच विनंती करतो, असे आवाहनही ठाकरे यांनी केले आहे.

The post मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी दिली आपल्या प्रकृतीची माहिती appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

World Stroke Day : लोकांना स्ट्रोकच्या लक्षणांबद्दल जागरूक करण्यासाठी दरवर्षी 29 ऑक्टोबर रोजी जागतिक स्ट्रोक दिवस साजरा केला जातो. या दिवसाचा उद्देश हा आहे की लोकांना स्ट्रोकपासून स्वतःचे संरक्षण कसे करावे हे माहित असायला हवे, जेणेकरून त्यांना वेळेवर उपचार मिळू शकतील. इंडियन स्ट्रोक असोसिएशनच्या मते, दरवर्षी 17 दशलक्ष लोकांना स्ट्रोकचा त्रास होतो, त्यापैकी 6 दशलक्ष व्यक्ती मरण पावतात तर 5 दशलक्ष व्यक्ती कायमच्या विकलांग होतात.

स्ट्रोकचा धोका वाढवणारे अनेक घटक आहेत, ज्यामध्ये जास्त वजन किंवा लठ्ठपणा, शारीरिकदृष्ट्या निष्क्रिय असणे, भरपूर दारू पिणे, ड्रग्सचा अतिवापर, सिगारेट ओढणे, उच्च रक्तदाब, उच्च कोलेस्ट्रॉल, मधुमेह, स्लीप एपनिया, हृदयाशी संबंधित आजार स्ट्रोकची शक्यता वाढवू शकतात. आपल्या सवयी आणि जीवनशैली याचाही आपल्या आरोग्यावर परिणाम होतो. निरोगी सवयी स्ट्रोकचा धोका नक्कीच कमी करतात. अशा परिस्थितीत कोणत्या सवयी स्ट्रोकचा धोका वाढवू शकतात हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.

स्ट्रोकचा धोका वाढवणाऱ्या  दैनंदिन सवयी :

• आहारात जास्त मीठ :
  जे लोक आहारात जास्त मीठ वापरतात किंवा सॅच्युरेटेड फॅट, ट्रान्स फॅट आणि कोलेस्टेरॉलयुक्त आहार घेतात त्यांना स्ट्रोक आणि हृदयविकाराचा धोका जास्त असतो. पॅकिंग आणि डबाबंद खाण्यामध्ये मीठ आणि नायट्रेट प्रिझर्व्हेटिव्ह्ज देखील लक्षणीय प्रमाणात असतात, ज्यामुळे स्ट्रोकचा धोका वाढू शकतो.
• खराब जीवनशैली :
  ज्या लोकांची शारीरिक हालचाल कमी असते किंवा जे दररोज व्यायाम करत नाहीत, त्यांनाही पक्षाघाताचा धोका वाढतो. अशा जीवनशैलीमुळे लठ्ठपणा, उच्च रक्तदाब, उच्च कोलेस्टेरॉल आणि मधुमेहाचा धोका वाढतो, ज्यामुळे भविष्यात स्ट्रोकची शक्यता देखील वाढते.
• दारू पिणे :
  जर तुम्ही अनेकदा मद्यपान करत असाल, तर आता थांबण्याची वेळ आली आहे, कारण यामुळे स्ट्रोकचा धोका वाढतो. जास्त मद्यपान केल्याने रक्तदाब वाढतो आणि पक्षाघाताचा धोकाही वाढतो.
• धूम्रपान आणि तंबाखूचा वापर :
  धूम्रपान किंवा तंबाखूचे सेवन केल्याने पक्षाघाताचा धोका वाढतो. सिगारेट ओढल्याने हृदय आणि रक्तवाहिन्यांचे नुकसान होते, ज्यामुळे स्ट्रोकचा धोका वाढतो.
• झोपेचा अभाव :
  जर तुम्हाला अनेकदा पुरेशी झोप मिळत नसेल किंवा नीट झोप येत नसेल, तर हेदेखील स्ट्रोकसाठी एक मोठे कारण ठरते.

स्ट्रोकची लक्षणे :

• स्ट्रोकचे सर्वात सामान्य लक्षण म्हणजे अचानक अशक्तपणा वाटणे. चेहरा, हात किंवा पाय अचानक सुन्न होणे, बहुतेकदा शरीराची एक बाजू अशक्त वाटते.
• बोलण्यात किंवा समजण्यात अडचण.
• एक किंवा दोन्ही डोळ्यांनी पाहण्यास त्रास होतो.
• श्वास घेण्यात समस्या
• चक्कर येणे, चालताना त्रास होणे, संतुलन किंवा समन्वय गमावणे आणि अचानक पडणे.
• शुद्ध हरपणे.
  
• अचानक आणि तीव्र डोकेदुखी.

अशा लक्षणांचा अनुभव आल्यास ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्यावी. अशा वेळी लवकरात लवकर उपचार मिळणे आवश्यक असते.

स्ट्रोक टाळण्यासाठी :

• धूम्रपान सोडा
• अल्कोहोलचा मर्यादित वापर
• उच्च रक्तदाब आणि उच्च कोलेस्ट्रॉल नियंत्रित करा
• मधुमेह व्यवस्थापन करा
• वजनावर लक्ष ठेवा
• आरोग्यवर्धक खा
• दिवसातून 30 मिनिटे व्यायाम करा

It’s #WorldStrokeDay

The most common symptom of a #stroke is sudden weakness of the face, arm, or leg, most often on one side of the body.

People experiencing these symptoms should seek medical care immediately!

? https://t.co/bg7CNkYoXb pic.twitter.com/nP3ACdlCmE

— World Health Organization (WHO) (@WHO) October 29, 2021

The post World Stroke Day : काळजी घ्या! दैनंदिन जीवनातील ‘या’ सवयी वाढवू शकतात स्ट्रोकचा धोका appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

Breast Cancer Awareness Month : ऑक्टोबर महिना हा जगभरात ब्रेस्ट कॅन्सर जागरूकता महिना म्हणून साजरा केला जातो. स्त्रियांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाच्या वाढत्या प्रकरणांबद्दल सर्वांना जागरूक करणे हा त्याचा उद्देश आहे. तसेच पुरुषांना देखील स्तनाचा कर्करोग होतो, याबद्दल माहिती असणे आवश्यक आहे. स्तनाचा कर्करोग हा एक असा आजार आहे ज्याची प्रकरणे भारतातही दरवर्षी वाढत आहेत.

सामान्यपणे स्तनाचा कर्करोग म्हटलं की तो फक्त स्त्रियांशी संबंधित असल्याचा विचार येतो, परंतु सत्य हे आहे की पुरुष देखील या गंभीर रोगाला बळी पडू शकतात. तथापि, पुरुषांपेक्षा स्त्रियांमध्ये स्तनाचा कर्करोग अधिक सामान्य आहे. तसेच, पुरुषांमध्ये स्तनाच्या ऊतींचे प्रमाण देखील स्त्रियांच्या तुलनेत खूपच कमी असते, परंतु याचा अर्थ असा नाही की पुरुषांना स्तनाचा कर्करोग होऊ शकत नाही. आकडेवारी पाहिली तर दरवर्षी एक टक्क्यापेक्षा कमी पुरुषांना स्तनाचा कर्करोग होतो.

सर्व बाळांचा जन्म स्तनाच्या ऊतीसह होतो ज्यामध्ये दुधाच्या नलिका असतात. कालांतराने ते वेगवेगळ्या प्रकारे विकसित होत असले तरी, पुरुष आणि स्त्रिया दोघांनाही स्तनाचा कर्करोग होऊ शकतो. बर्‍याच पुरुषांना हे माहित नसते की स्तनाचा कर्करोग त्यांच्यासाठी एक समस्या असू शकतो. परिणामी, पुरुषांमध्ये स्तनांच्या बदलांविषयी बोलण्याची शक्यता कमी असते. परंतु, जर तुम्हाला स्तनाच्या आजूबाजूला काही असामान्य बदल दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे हितावह ठरेल. तुम्हाला स्तनाच्या ऊतीमध्ये गाठ किंवा जाड भाग दिसू शकतो. तसेच लालसरपणा किंवा स्त्राव देखील असू शकतो.

अशा परिस्थितीत आपण त्या कारणांकडे लक्ष दिले पाहिजे, ज्यामुळे स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो. कारण माहिती असल्यास बचाव होऊ शकतो. आज आपण स्तनाच्या कर्करोगाच्या दरम्यान शरीरात होणारे बदल म्हणजेच त्याशी संबंधित लक्षणे जाणून घेऊ…

पुरुषांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाची लक्षणे:

1. छातीत गाठी : या गाठीमुळे अनेकदा वेदना होत नाहीत, त्यामुळे छातीवर त्याची उपस्थिती कळत नाही. म्हणून, स्तनाभोवतीचे क्षेत्र नियमितपणे तपासणे उचित आहे. स्वतःला स्पर्श करून चाचणी घ्यावी लागते. साधारणपणे पुरुष छातीवर कोणत्याही प्रकारची ढेकूळ असल्याकडे दुर्लक्ष करतात. हे करू नका कारण हे स्तन कर्करोगाचे लक्षण असू शकते. कर्करोग जसजसा वाढतो, तसतसा तो बगलात, लिम्फ नोड्समध्ये आणि कॉलरबोनच्या हाडांच्या आसपास पसरतो.
2. निप्पलचा आकार बदलणे : स्तनामध्ये गाठ असेल तर त्याच्या वाढीमुळे स्तनामधील अस्थिबंधन ताणणे सुरू होते. अशा स्थितीत स्तनाग्र आतल्या बाजूने बुडू लागतात आणि त्यांचा आकार खराब होतो.
3. स्तनाग्र स्त्राव : जर तुम्हाला बऱ्याचदा तुमच्या शर्टवर कोणत्याही प्रकारचे डाग दिसले तर सावध व्हा. हे चहा किंवा कॉफी देखील असू शकते, परंतु प्रत्येक वेळी ते एकाच बाजूला दिसल्यास ते स्तनाग्र स्त्रावचे लक्षण असू शकते. हे ट्यूमरच्या स्त्रावमुळे होते, जे स्तनाग्रातून बाहेर येते.

निदान :
डॉक्टर तुमच्या लक्षणांवर अवलंबून चाचण्या आणि प्रक्रियेच्या संयोजनावर आधारित निदान करतात. स्तनाच्या तपासणी दरम्यान, डॉक्टर दृष्य बदल शोधतात आणि त्यासाठी त्यांच्या बोटांचा वापर करून गाठ जाणवते का ते बघतात. मॅमोग्राम किंवा अल्ट्रासाऊंड सारखी इमेजिंग चाचणी करून आतील बदल बघतात. बायोप्सी देखील होऊ शकते, या प्रक्रियेत डॉक्टर कर्करोगाच्या पेशी तपासण्यासाठी ऊतक काढण्यासाठी सुई वापरतात.

उपचार :
पुरुषांमधील स्तनाच्या कर्करोगासाठी शस्त्रक्रिया हा सर्वात सामान्य उपचार आहे. यामध्ये सामान्यत: मास्टेक्टॉमीचा (mastectomy) समावेश होतो, जे तुमचे स्तनाचे ऊतक, स्तनाग्र आणि areola आणि आसपासच्या कोणत्याही लिम्फ नोड्स जिथे कर्करोग पसरला आहे, ते काढून टाकते. कर्करोगाच्या पेशींची वाढ कमी करण्यासाठी आणि नष्ट करण्यासाठी रेडिएशन थेरपी, हार्मोन थेरपी किंवा केमोथेरपीचा वापर देखील केला जाऊ शकतो.

*लेखात नमूद केलेला सल्ला आणि सूचना केवळ सामान्य माहितीच्या उद्देशाने आहेत. आपल्याला काही प्रश्न असल्यास नेहमी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

थंडीची चाहूल! हिवाळ्यात ‘अशी’ घ्या आरोग्याची काळजी

The post पुरुषांनाही होऊ शकतो स्तनाचा कर्करोग, ‘ही’ लक्षणे दिसल्यास घ्या डॉक्टरांचा सल्ला appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

हिवाळ्याची चाहूल लागली असून थंडी पडायला सुरूवात झाली आहे. हिवाळा हा ऋतू आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत अनुकूल मानला जात असला तरी या ऋतूत आजार लवकर जडतात. थंडीचा प्रभाव प्रथम त्वचेवर, शरीरावर आणि क्रियाकलापांवर सुरू होतो. आपण सहसा उन्हाळ्यात कमी अन्न खातो, त्या तुलनेत हिवाळ्यात भूकही वाढते. या ऋतूमध्ये प्रत्येकाने आपल्या आरोग्याची काळजी घेणे अत्यंत गरजेचे असते. अशा परिस्थितीत, सावधगिरी बाळगण्याची आणि अशा काही उपायांचा अवलंब करण्याची गरज असते जेणेकरून रोग तुमच्यापासून दूरच राहतील. हिवाळ्याच्या मोसमात स्वतःची काळजी कशी घ्यावी याबद्दल आपण बघूया.

आहाराची विशेष काळजी : हिवाळ्याच्या ऋतूत खाण्यापिण्याची विशेष काळजी घेणे अत्यंत गरजेचे असते, कारण या ऋतूमध्ये अनेक प्रकारचे आजार होण्याचा धोका असतो. जर तुम्ही धान्य (Whole grains), ओटमील इत्यादी खाल्ले तर ते वजन कमी करण्यासाठी आणि हृदयासाठी देखील फायदेशीर ठरतात.

• या ऋतूत भाज्या आणि फळे भरपूर प्रमाणात खावीत. फळे आणि भाज्यांमध्ये असलेले जीवनसत्त्वे आणि खनिजे हिवाळ्यात आजारांशी लढण्यासाठी प्रभावी ठरतात.
• तीव्र हिवाळ्यात शरीराला नैसर्गिक उष्णतेची गरज असते. म्हणून शेंगदाणे, गूळ, खजूर इत्यादी शरीरातील उष्णता टिकवून ठेवणारे पदार्थ खा.
• या ऋतूत तळलेले आणि सॅच्युरेटेड पदार्थ खाणे टाळावे.
• विवाह आणि इतर कार्यक्रमात अन्न खाताना, अन्न गरम आणि ताजे असेल याची काळजी घ्या. अति थंड झालेल्या कोणत्याही गोष्टीचे सेवन करणे टाळावे.
• थंडीत रक्तातील साखर आणि कोलेस्टेरॉल नियंत्रित ठेवावे. हिवाळ्यात मिठाचे सेवन कमी प्रमाणात करावे. जास्त प्रमाणात मीठ खाल्ल्याने हृदयरोगाचा धोका वाढतो.

थंडीपासून संरक्षण महत्त्वाचे : हिवाळ्यात थंडीपासून बचाव करण्यासाठी उबदार कपड्यांचा वापर करावा. या दरम्यान विशेषतः पाय, डोके आणि कान झाकून ठेवावेत. हिवाळ्यात किमान 6 ते 8 तास झोप घ्यावी. जसे थंडीच्या मोसमात शरीराला थंडीपासून वाचवण्यासाठी उबदार कपड्यांचा वापर केला जातो, त्याचप्रमाणे उबदार पदार्थांचे सेवन केले जाते. थंडीच्या मोसमात त्वचेची विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे, कारण या ऋतूतील हवेमुळे त्वचेचे नुकसान होऊ शकते. म्हणून हातात हातमोजे आणि चेहऱ्यावर स्कार्फ घालावा.

• त्वचा कोरडी आणि शुष्क होऊ लागली, तर यासाठी तेल किंवा बॉडी लोशनचा वापर केला जाऊ शकतो.
• या ऋतूमध्ये तुमच्या ओठांचीही विशेष काळजी घ्यावी लागते. त्यामुळे ओठांवर उत्तम दर्जाचा लिप बाम लावावा.
• हिवाळ्यात ओठांसोबतच तुमच्या पायाच्या टाचांना भेगा पडतात, त्यामुळे सूती मोजे घाला. रात्री झोपताना मॉइश्चरायझर लावा.
• सकाळी आणि संध्याकाळी थंडी जास्त असते, त्यामुळे या वेळेत विशेष काळजी घ्या.
• प्रवासात पुरेसे उबदार कपडे घाला.
• विनाकारण भिजणे टाळा. विशेषतः डोके बराच वेळ ओले ठेवू नका.

पाणी : हिवाळ्यात सहसा तहान कमी लागते. त्यामुळे शरीरात पाण्याची कमतरता होऊ शकते. हे टाळण्यासाठी थोड्या-थोड्या वेळाने पाणी पित राहावे. यासोबतच काकडी, टरबूज, संत्री, टोमॅटो यांसारखे अन्नपदार्थ अधिक प्रमाणात खावे.

व्यायाम महत्त्वाचा : शरीर तंदुरुस्त ठेवायचे असेल तर त्यासाठी हिवाळ्यापेक्षा चांगले हवामान दुसरे असूच शकत नाही. या दरम्यान तुम्ही तुमचे वजन नियंत्रित ठेवायला हवे. शरीर तंदुरुस्त ठेवण्यासाठी नियमित व्यायाम करावा. जर तुम्हाला जिममध्ये जाऊन व्यायाम करता येत नसेल तर रोज फिरायला जाणे चांगले. चालण्यामुळे शरीरात उष्णता निर्माण होते आणि रक्त प्रवाह वाढतो.

या ऋतूत आंघोळीबाबत अनेक गैरसमज आहेत. काही लोक थंड पाण्याने तर काही गरम पाण्याने आंघोळ करण्याविषयी बोलतात. पण विनाकारण आजारांना आमंत्रण देण्यापेक्षा कोमट पाण्याने आंघोळ करणे चांगले. पाणी खूप थंड किंवा जास्त गरम नसावे.

वृद्धांनी विशेष काळजी घ्यावी : सकाळच्या वेळी दाट धुके असते. थंड हवेमुळे घराबाहेर पडणे कठीण होते. अशा परिस्थितीत वृद्धांनी विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे.

• वृद्धांनी शक्यतो सूर्योदयानंतरच घराबाहेर पडावे. जर सकाळी खूप थंडी असेल तर दुपारी फिरायला जाण्याचा प्रयत्न करा.
• थंडीच्या काळात खाण्याकडे विशेष लक्ष द्यायला हवे, असे डॉक्टरांचे म्हणणे आहे. विशेषतः शुगर असलेल्या रुग्णांच्या आहाराकडे विशेष लक्ष दिले पाहिजे. कोल्ड ड्रिंक्स, आईस्क्रीम, मिठाई, चहा-कॉफीचा अतिरेक यामुळे शरीरातील साखरेचे प्रमाण झपाट्याने वाढते.

गर्दीच्या ठिकाणी जाणे टाळा

डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार, जास्त गर्दीच्या ठिकाणी जाणे टाळावे. विशेषतः श्वसनाचे त्रास असलेल्या रुग्णांनी काळजी घ्यावी, तिथे त्यांचा त्रास खूप वाढू शकतो. लहान मुलांना देखील गर्दीत नेणे टाळावे, तेथे त्यांना संसर्गजन्य आजार जडण्याची शक्यता असते.

The post थंडीची चाहूल! हिवाळ्यात ‘अशी’ घ्या आरोग्याची काळजी appeared first on थोडक्यात घडामोडी.