अग्नी-5 क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी, शत्रूला नष्ट करण्यासाठी सर्वोत्तम शस्त्र

ओडिशा : 27 ऑक्टोबर 2021 रोजी ओडिशातील डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम बेटावर भारताच्या अणुशक्तीवर चालणाऱ्या आंतरखंडीय क्षेपणास्त्र अग्नी-5 ची यशस्वी चाचणी घेण्यात आली. त्याची रेंज 5000 किमी आहे. भारत सरकारच्या नीतीप्रमाणे ते अगोदर कोणतेही शस्त्र वापरणार नाहीत. सध्या केलेली चाचणी लष्करी क्षमता आणि सामर्थ्य वाढवण्यासाठी आहे. या क्षेपणास्त्राने आशियातील अनेक शहरांना लक्ष्य केले जाऊ शकते. सरासरी, एक व्यक्ती 6 सेकंदात एकदा डोळे मिचकावते. अशा वेळी हे क्षेपणास्त्र सुमारे ५० किलोमीटर अंतरावर जाईल.

काही दिवसांपूर्वी चीनसह अनेक देशांनी अग्नी-5 क्षेपणास्त्राबाबत नाराजी व्यक्त केली होती. मात्र भारताने याआधी सात वेळा अग्नी-5 क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेतली आहे. चीनची नाराजी आहे कारण त्यांचा संपूर्ण देश अग्नी-5 क्षेपणास्त्राच्या कक्षेत येत आहे. या क्षेपणास्त्र हल्ल्यापासून कोणतेच शहर वाचू शकणार नाही. अग्नी-5 इंटरकॉन्टिनेंटल बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र (Agni-V ICBM) संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) आणि भारत डायनॅमिक्स लिमिटेड (BDL) यांनी संयुक्तपणे विकसित केले आहे.

अग्नी-5 इंटरकॉन्टिनेंटल बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र (Agni-V ICBM) 50 हजार किलो वजनाचे आहे. ते 17.5 मीटर लांब आहे. त्याचा व्यास 2 मीटर म्हणजेच 6.7 फूट आहे. याच्या वर 1500 किलो वजनाचे अण्वस्त्र बसवले जाऊ शकते. या क्षेपणास्त्रामध्ये तीन-स्टेज रॉकेट बूस्टर आहे जे घन इंधनावर उडतात. त्याचा वेग ध्वनीच्या वेगापेक्षा २४ पट जास्त आहे. म्हणजेच ते एका सेकंदात 8.16 किलोमीटरचे अंतर कापते. ते ताशी २९,४०१ किलोमीटर वेगाने शत्रूवर हल्ला करते. यात रिंग लेझर गायरोस्कोप इनर्शियल नेव्हिगेशन सिस्टम, जीपीएस, NavIC सॅटेलाइट मार्गदर्शन प्रणाली आहे.

अग्नी-5 इंटरकॉन्टिनेंटल बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आपल्या लक्ष्यावर अचूक मारा करते. काही कारणास्तव, अचूकतेमध्ये फरक पडला तरीही तो फक्त 10 ते 80 मीटरचा असेल. परंतु, हा फरक क्षेपणास्त्राची घातकता कमी करू शकत नाही. ते लॉन्च करण्यासाठी ग्राउंड-माउंटेड मोबाइल लाँचर वापरला जातो. ते ट्रकवर लोड करून रस्त्याने कोणत्याही ठिकाणी नेले जाऊ शकते. शास्त्रज्ञ एम. नटराजन यांनी 2007 मध्ये पहिल्यांदा या क्षेपणास्त्राची योजना आखली होती.

भारताने हे क्षेपणास्त्र डागले तर ते संपूर्ण आशिया, युरोप, आफ्रिकेच्या काही भागांवर हल्ला करू शकते. या क्षेपणास्त्राची सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे त्याचे MIRV तंत्रज्ञान (Multiple Independently Targetable Re-entry Vehicles). या तंत्रात क्षेपणास्त्रावर बसवलेल्या वॉरहेडमध्ये एकाच शस्त्राऐवजी अनेक शस्त्रे बसवता येतात. म्हणजेच एक क्षेपणास्त्र एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांवर मारा करू शकते.

अग्नी-5 क्षेपणास्त्राच्या एकूण सात यशस्वी चाचण्या झाल्या आहेत. या चाचण्यांमध्ये या क्षेपणास्त्राची वेगवेगळ्या पॅरामीटर्सवर चाचणी घेण्यात आली. ज्यामध्ये हे क्षेपणास्त्र शत्रूला नष्ट करण्यासाठी सर्वोत्तम शस्त्र असल्याचे आढळून आले. त्याची अचूकता, वेग आणि विनाशकारी शक्ती यामुळे शत्रूला घाम फुटेल. 50 हजार किलो वजनाचे हे अग्नी-5 क्षेपणास्त्र 200 ग्रॅम वजनाच्या नियंत्रण आणि मार्गदर्शन प्रणालीद्वारे नियंत्रित केले जाते. ते या क्षेपणास्त्रावरच बसवलेले असते. त्याला सिस्टम ऑन चिप (SOC) आधारित ऑन-बोर्ड संगणक म्हणतात. अग्नी-5 क्षेपणास्त्रामध्ये एमआयआरव्ही तंत्रज्ञान म्हणजेच अनेक वॉरहेड्सची चर्चा होत होती. यामध्ये क्षेपणास्त्राच्या नाकावर दोन ते दहा शस्त्रे बसवता येतात. म्हणजेच एकच क्षेपणास्त्र शेकडो किलोमीटरवर पसरलेल्या 2 ते 10 वेगवेगळ्या लक्ष्यांवर एकाच वेळी अचूक मारा करू शकते. असे देखील होऊ शकते की जर लक्ष्य खूप मोठे असेल तर एकाच क्षेपणास्त्राचे 10 वॉरहेड वेगवेगळे हिस्से नष्ट करतील. जेणेकरून शत्रूला डोके वर काढण्याची संधी मिळणार नाही.