ऑक्सिजन स्तर कमी झाल्यास रूग्णांनी करा ‘हे’ उपाय, आरोग्य मंत्रालयाने दिली महत्वाची माहिती

नवी दिल्ली : केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने कोरोना रुग्णांना घरी स्वत: ची काळजी घेण्यासंदर्भात मार्गदर्शक सूचना जारी केली आहे. आरोग्य मंत्रालयाने श्वासोच्छवासाच्या त्रासात कोरोना रूग्णांसाठी घरीच ब्रीदिंग करण्याचा सल्ला देत काही महत्वाच्या सूचना दिल्या आहेत.

आपल्याला माहित असाव्यात अशा काही आवश्यक गोष्टी :

जर ऑक्सिजनची पातळी 94 च्या खाली गेली तर घरात विलगीकरणात असलेला रुग्ण त्यांच्या पोटावर पडून राहू शकतो. कारण या स्थितीमुळे व्हेंटिलेशन सुधारते, यामुळे अल्व्होलर युनिट्स खुल्या राहण्यास मदत होते.

जे कोरोना रूग्ण घरी राहून उपचार घेत आहेत, त्यांना श्वासोच्छवासामध्ये अस्वस्थता जाणवत असल्यास उच्चारण (proning) सराव करता येईल, असे केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने म्हटले आहे. उच्चारण म्हणजे काय आणि त्याने शरीरातील ऑक्सिजनिकरण सुधारण्यास कशी मदत होते यासंबंधी तपशीलवार कागदपत्र आरोग्य मंत्रालयाने प्रकाशित केले आहे. देशातील कोरोना रुग्णांची संख्या झपाट्याने वाढत असल्याने रुग्णालयांमध्ये आणि एकूणच आरोग्य यंत्रणेवर प्रचंड ताण आला आहे. त्यामुळे रुग्णाला रुग्णालयात दाखल करण्याची आवश्यकता आहे की नाही, हे समजून घेण्यासाठी डॉक्टरांनी ऑक्सिजनच्या पातळीचे परीक्षण करावे असा सल्ला देण्यात आला आहे. अशा परिस्थितीत, एखाद्या रुग्णाला श्वास घेण्यात अस्वस्थता जाणवत असल्यास हे संक्रमणाचे लक्षण असू शकते. अशावेळी ती व्यक्ती चेहरा खाली करून पोटावर पडून राहू शकते, असे या मार्गदर्शनामध्ये सांगण्यात आले आहे.

उच्चारण :

ऑक्सिजनिकरण सुधारण्यासाठी उच्चारण ही वैद्यकीयदृष्ट्या स्वीकारलेली स्थिती आहे, असे आरोग्य मंत्रालयाने म्हटले आहे. जर ऑक्सिजनची पातळी 94 च्या खाली गेली तर घरात विलगीकरणात असलेला रुग्ण त्यांच्या पोटावर पडून राहू शकतो. कारण या स्थितीमुळे वायुवीजन सुधारते, अल्व्होलर युनिट्स खुल्या राहतात.

उच्चारण करण्यासाठी आपल्याला काय आवश्यक आहे?

उच्चारण करण्यासाठी आपल्याला चार ते पाच उशांची गरज पडेल. एक उशी मानेखाली ठेवावी, तर एक किंवा दोन उशा छातीच्या आणि पोटाच्या खाली ठेवाव्या आणि दोन उशा पायांच्या खाली ठेवाव्या. मात्र, 30 मिनिटांनंतर ही स्थिती बदलणे आवश्यक आहे. मग उजव्या कुशीवर पडून राहावं, त्यानंतर थोडं उठून बसावं. मग डाव्या उजव्या कुशीवर पडून राहावं, त्यानंतर तुम्ही पुन्हा पोटावर झोपू शकता.

‘या’ व्यक्तींनी उच्चारण करणं टाळावं :

1. गर्भवती महिला
2. हृदयासंबंधित समस्या असलेल्या व्यक्ती
3. मणक्याच्या समस्या आणि पेल्विक फ्रॅक्चर असलेल्या व्यक्ती
4. खोल शिरासंबंधीचा थ्रोम्बोसिस असल्यास 48 तासांपेक्षा कमी वेळेत उपचार आवश्यक

या गोष्टी लक्षात ठेवा :

1. जेवणानंतर एक तासासाठी हे करू नये.
2. सहन होत असेल तरच उच्चारण करणे आवश्यक आहे.
3. उच्चारण करताना काही त्रास झाला तर त्या गोष्टीची नोंद ठेवा.
4. दिलेल्या सूचना लक्षात घेऊन आपण एका दिवसात 16 तासांपर्यंत उच्चारण करू शकता.