शास्त्रज्ञांनी मानवी शरीरात एका नवीन अवयवाचा शोध लावला आहे. आपल्या शरीराचा हा भाग सर्वात महत्त्वाचे काम करतो. या अवयवाचा यापूर्वी कधीही अभ्यास झाला नव्हता. हा अवयव आपल्या खालच्या जबड्याच्या शेवटी स्थित असतो. ज्याच्या मदतीने आपला जबडा हलतो. हा मॅसेटरच्या (Masseter) आत असलेल्या स्नायूंचा खोल थर आहे, जो अन्न चावताना खालचा जबडा वर आणि खाली हलवण्यास मदत करते.

आधुनिक शरीरशास्त्राच्या पुस्तकांमध्ये असे लिहिले गेले आहे की मॅसेटर स्नायूमध्ये दोन थर असतात. एक खोल आणि दुसरा वरवरचे असे असतात. तथापि काही ऐतिहासिक वैद्यकीय दस्तऐवजांमध्ये तिसर्‍या थराच्या संभाव्य अस्तित्वाचाही उल्लेख आहे. मात्र त्यांच्या स्थानाबाबत कोणतीही माहिती देण्यात आली नाही. ते त्याच्या स्थितीशी अत्यंत विसंगत आहेत. म्हणून एका टीमने ऐतिहासिक ग्रंथांनुसार, प्रमुख जबड्याच्या स्नायूमध्ये लपलेला, अति-खोल थर असू शकतो की नाही हे तपासण्याचे ठरविले.

असे करण्यासाठी, त्यांनी फॉर्मल्डिहाइडमध्ये जतन केलेल्या 12 मानवी शवांच्या डोक्याचे विच्छेदन केले; त्यांनी 16 “ताज्या” शवांचे सीटी स्कॅन देखील घेतले आणि एक एमआरआय स्कॅनचे पुनरावलोकन देखील केले. याद्वारे, त्यांनी मॅसेटर स्नायूचा “शरीरदृष्ट्या वेगळा” तिसरा स्तर ओळखला. हा खोल, खोल थर झिगोमॅटिक प्रक्रियेतून चालतो, एक हाडाचा प्रोजेक्शन जो “गालाच्या हाडांचा” भाग बनतो आणि कानासमोर जाणवू शकतो.

स्वित्झर्लंडमधील बासेल युनिव्हर्सिटीच्या बायोमेडिसिन विभागातील वरिष्ठ लेक्चरर सिल्व्हिया मेझी यांनी एका निवेदनात म्हटले आहे की, “मॅसेटर स्नायूचा हा खोल भाग त्याच्या अभ्यासक्रम आणि कार्याच्या दृष्टीने इतर दोन स्तरांपेक्षा स्पष्टपणे वेगळा आहे.” स्नायू तंतूंच्या व्यवस्थेच्या आधारावर, स्नायूचा थर कोरोनॉइड प्रक्रियेला “उंचावणे आणि मागे घेऊन” खालच्या जबड्याला स्थिर करण्यास मदत करते, असे संघाने त्यांच्या अहवालात लिहिले आहे. खरं तर, नवीन सापडलेला स्नायूचा थर हा मॅसेटरचा एकमेव भाग आहे जो जबड्याचे हाड मागे खेचू शकतो.

टीमने त्यांच्या पेपरमध्ये प्रस्तावित केले की नवीन सापडलेल्या स्नायूंच्या थराला “मस्कुलस मॅसेटर पार्स कोरोनिडिया” असे नाव द्यावे, म्हणजे “मॅसेटरचा कोरोनॉइड भाग.” क्लिनिकल संदर्भात हा शोध महत्त्वाचा असू शकतो, कारण स्नायूंच्या थराविषयी जाणून घेतल्याने डॉक्टरांना जबड्याच्या त्या भागात शस्त्रक्रिया चांगल्या प्रकारे करण्यात आणि जबड्याचे हाड कवटीला जोडणाऱ्या सांध्याचा समावेश असलेल्या परिस्थितींवर चांगल्या प्रकारे उपचार करण्यात मदत होऊ शकते, असे त्यांनी नमूद केले.

The post मानवी शरीरात नवीन अवयवाचा लागला शोध, करतो अतिशय महत्वाचे काम appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

नवी दिल्ली : केंद्र सरकारकडून १३ मे रोजी कोविशिल्ड लसीच्या दोन डोसमधील अंतर दुप्पट करत १२ ते १६ आठवडे निश्चित करण्यात आलं होतं. हा निर्णय वैज्ञानिकांच्या गटाने केलेल्या शिफारशींनुसार घेतल्याचं सांगण्यात आलं होतं. परंतु, आता यासंदर्भात तज्ज्ञांनी धक्कादायक खुलासा केला आहे. लसीच्या दोन डोसमधील अंतर वाढवून दुप्पट करण्याला आमचा पाठिंबा नव्हता, असा खुलासा तज्ज्ञ गटातल्या ३ सदस्यांनी केला आहे. त्यामुळे केंद्र सरकारच्या निर्णयावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झालं आहे. एकीकडे देशात लसींचा तुटवडा असताना केंद्र सरकारने कोविशिल्डच्या दोन डोसमधील अंतर वाढवण्याचा निर्णय जाहीर केला होता.

दरम्यान, 13 मे रोजी केंद्र सरकारनं कोविशील्ड लसीच्या दोन डोसमधील अंतर दुप्पट केलं होतं. त्यावेळी केंद्र सरकारच्या नॅशनल टेक्निकल ऍडव्हायझरी ग्रुप ऑन इम्युनायजेशन (NTAGI) मधील वैज्ञानिकांच्या शिफारशीनुसार हा निर्णय घेण्यात आल्याचे सांगितले होते. परंतु, यापैकी काही तज्ज्ञांनी खुलासा केला आहे की या गटाने अंतर दुप्पट करण्याला कधीही समर्थन दिलं नव्हतं. आरोग्यमंत्रालयानं स्पष्टीकरणात ज्या वैज्ञानिकांच्या संस्थेचं नाव घेतलं होतं, त्या संस्थेमधील तीन वैज्ञानिकांनी आपण कोणतीच शिफारस केली नसल्याचं म्हटलं आहे. या संस्थेमध्ये एकूण 14 सदस्य आहेत. तसेच या निर्णयासाठी कोणताही वैज्ञानिक आधार असल्याचं आम्हाला माहिती नाही, असंही ते म्हणाले आहेत.

नॅशनल इन्स्टिट्युट ऑफ एपिडेमोलॉजीचे माजी संचालक एम. डी. गुप्ते रॉयटर्सशी बोलताना म्हणाले कि, “जागतिक आरोग्य संघटनेने दिलेल्या सल्ल्यानुसार NTAGI च्या वैज्ञानिकांनी ८ ते १२ आठवड्यांपर्यंत अंतर वाढवण्यावर सहमती दर्शवली होती. पण १२ ते १६ आठवडे हे केंद्र सरकारचे आकडे आहेत. दोन डोसमधील अंतर १२ आठवड्यांपेक्षा जास्त झालं, तर त्याचे कोणते संभाव्य परिणाम होऊ शकतात, याचा कोणताही डेटा NTAGI कडे नाही.” NTAGI मधले दुसरे सदस्य मॅथ्यु वर्गेसी यांनी गुप्तेंच्या दाव्याला दुजोरा देत म्हटले कि, “NTAGI ने फक्त ८ ते १२ आठवड्यांपर्यंत अंतर वाढवावं असा सल्ला दिला होता.”

दरम्यान, भारताचे अग्रणी वायरोलॉजिस्ट शाहीद जमील यांनी केंद्र सरकारच्या कोरोना हाताळण्याच्या पद्धतीवर टीका करत तीव्र आक्षेप घेतला. ते म्हणाले, “दोन डोसमधील अंतर दुप्पट करण्याच्या निर्णयामागची कारणं संबंधित यंत्रणांनी स्पष्ट करावीत. कोरोनाचा प्रसार वाढत असताना आपण मोठ्या प्रमाणावर लोकांचे लसीकरण करून त्यांचे संरक्षण केले पाहिजे.”

The post कोविशिल्डच्या दोन डोसमधील अंतर दुप्पट करण्याला समर्थन दिलंच नव्हतं, वैज्ञानिकांचा धक्कादायक खुलासा appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

लंडन : सार्स सीओव्ही २ म्हणजे कोरोना विषाणूचा कुठलाही नैसर्गिक पूर्वज नाही. कोरोना विषाणूचे मूळ शोधून काढण्याची मागणी जगभरात लावून धरण्यात येत असतानाच हा विषाणू चीनने जनुकीय अभियांत्रिकीचा वापर करून तयार केल्याचा दावा एका अभ्यास अहवालात करण्यात आला आहे. वुहानच्या प्रयोगशाळेतील चीनचे वैज्ञानिक यात सामील होते, नंतर त्यांनी तो वटवाघळातूनच आला असे दाखवण्यासाठी त्याचे रूप त्या पद्धतीने बदलले व तो नैसर्गिक वाटेल अशा पद्धतीने त्याची रचना केली, असा गौप्यस्फोट ब्रिटिश प्राध्यापक अँगस डालगेश व नॉर्वेचे वैज्ञानिक बर्गक सोरेनसेन यांनी सादर केलेल्या शोधनिबंधात केला आहे.

शोधनिबंधात म्हटले आहे की, सार्स सीओव्ही २ म्हणजे कोरोना विषाणूचा कुठलाही नैसर्गिक पूर्वज नाही. हा विषाणू चीनच्या वैज्ञानिकांनी गेन फंक् शन प्रकल्पात कृत्रिमरीत्या तयार केल्याचे दिसून आले. वुहान येथील प्रयोगशाळेत त्यांनी पहिल्यांदा वटवाघळातील विषाणूंची रचना अभ्यासण्याचा प्रयत्न केला होता. चीनच्या गुहांमध्ये सापडलेल्या वटवाघळांतील विषाणू घेऊन त्याचे रूप काटय़ाप्रमाणे केले. त्याचे रूपांतर नंतर घातक कोविड १९ विषाणूत झाले, नंतर त्यांनी तो नैसर्गिक विषाणू असल्याचा बनाव केला. या संशोधन निबंधात म्हटले आहे, की या विषाणूमध्ये ज्या खुणा आढळतात त्यावरून तरी मानवनिर्मित असल्याचे सिद्ध होते. चीनचे संशोधक वटवाघळातील विषाणूसारखा विषाणू तयार करण्यासाठी रिव्हर्स इंजिनियरिंगचे प्रयोग करीत होते. चीनच्या आतापर्यंतच्या संशोधनाचा पाया दुसरीकडील वस्तू घेऊन त्या उघडून त्यातील रचना पाहून त्यांची नक्कल करणे हाच आहे. तीच पद्धत त्यांनी हा विषाणू तयार करताना वापरली व नंतर तो प्रयोग त्यांच्या अंगाशी आला व हा विषाणू संपूर्ण जगात पसरला. त्यानंतर या विषाणूबाबतची माहिती नष्ट करण्यात आली. चीनचे वैज्ञानिकही यावर काही बोलायला तयार नाहीत.

धक्कादायक खुलासा : चीनकडून 2015 मध्येच ‘कोरोना विषाणू’ शस्त्र म्हणून वापरण्याचा विचार, अमेरिकेला मिळाले पुरावे

‘सायन्स जर्नल क्वार्टरली रिव्ह्य़ू बायोफिजिक्स डिस्कव्हरी’ या नियतकालिकात हा २२ पानांचा शोधनिबंध प्रकाशित होणार आहे. चीनचा गेन फंक् शन प्रकल्प हा नैसर्गिक विषाणूत बदल करण्याचाच होता. त्यामुळे ते जास्त संसर्गजन्य होतात. ओबामा प्रशासनाने हा प्रकल्प बेकायदा असल्याचे म्हटले होते. या विषाणूचे वैशिष्टय़ असे, की त्याच्या काटेरी पृष्ठभागावर चार अमायनो आम्ले असतात व ती धनभारित असतात. ती मानवी पेशीतील ऋणभारित घटकांना जाऊन चिकटतात. त्यामुळे तो विषाणू जास्त संसर्गजन्य होतो. ही अमायनो आम्ले एकमेकांना नष्ट करतात. चार अमायनो आम्ले नैसर्गिक विषाणूत एकाच रांगेत कधीच नसतात. वुहान इन्स्टिटय़ूट ऑफ व्हायरॉलॉजी या संस्थेतील वैज्ञानिकांनीच कोरोनाचा कृत्रिम विषाणू तयार केला, असा आरोप ऑस्ट्रेलियाच्या वैज्ञानिकांनीही केला आहे.

The post गौप्यस्फोट : कोरोना विषाणूचा कुठलाही नैसर्गिक पूर्वज नाही, कोरोना ही चीनचीच निर्मिती… appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

माणूस जास्तीत जास्त किती वर्षे जगू शकतो? आपणास हे माहिती आहे का? वैज्ञानिकांनी याचा अंदाज लावला आहे की माणूस जास्तीत जास्त वर्षे जगू शकतो.

सिंगापूरमधील वैज्ञानिकांनी मनुष्याचे जास्तीत जास्त वय मोजण्यासाठी विशेष प्रकारचे निर्देशक तयार केले. या निर्देशकांना डायनॅमिक ऑर्गनायझेशन स्टेट इंडिकेटर (DOSI) म्हणतात. त्यावरून हे समजते की एखाद्या व्यक्तीचे शरीर जास्तीत जास्त किती वयापर्यंत त्याला आधार देऊ शकते. त्यासाठी एका विशेष पद्धतीने रक्ताच्या चाचण्या केल्या जातात. रक्ताची तपासणी केल्यानंतर या शास्त्रज्ञांनी त्यांनी तयार केलेल्या निर्देशकांबरोबर ती मॅच करून बघितली. त्यावरून माहिती मिळाली की जर आरोग्य चांगले असेल आणि सर्व परिस्थिती मानवी शरीरासाठी अनुकूल राहिली, तर तो 150 वर्षे जगू शकेल.

संशोधकांनी वय-संबंधित परिवर्तने आणि वय-कपात करण्याच्या मार्गांना एक मेट्रिकमध्ये ठेवून पाहिले. यातून संभावित जास्तीत जास्त वय समोर आलं. वय वाढणे किंवा वृद्धत्व येणे ही जीवशास्त्राच्या भाषेत त्या परिस्थिती असते, जेव्हा शरीराचे अवयव कमी काम करतात आणि शरीरात आजारांची लागण होत असते. मग तो कर्करोग, मानसिक समस्या किंवा हृदयाशी संबंधित एखादा आजार असो. दुसरे मोठे कारण म्हणजे शरीराच्या डीएनएचे सतत विभाजन होत जाते. यामुळे, रोगांचा शरीरावर जास्त परिणाम होतो आणि शरीर व त्याची काही अंग साथ देणे थांबवतात.

Scientists Have Calculated The Maximum Possible Age A Human Can Reachhttps://t.co/K6KND7X1Bp pic.twitter.com/05G2Zhzxux

— IFLScience (@IFLScience) May 26, 2021

आता रक्ताच्या चाचण्यांद्वारे वयाबद्दल माहिती करून घेण्याबद्दल बोलूया. शास्त्रज्ञांनी वेगवेगळ्या वयोगटातील व्यक्तींच्या रक्ताचे नमुने घेतले. त्या संपूर्ण रक्ताची तपासणी करण्यात आली, CBC काढण्यात आला. या चाचणीत, पांढऱ्या रक्त पेशी, लाल रक्त पेशी आणि रक्तातील प्लेटलेट्सचे प्रमाण पाहिले जाते. वय-कपात करण्याच्या ट्रैजेक्टरी आणि सीबीसीचा डेटा बघून असे आढळले की कोणत्या वयात, कोणत्या संभाव्य रोगामुळे शरीरावर काय परिणाम होऊ शकतो. तसेच, शरीर किती प्रकारच्या आजारांशी लढा देऊ शकेल.

हे इंडिकेटर्स शरीराची शारीरिक क्षमता सांगतात. ज्या लोकांची जीवनशैली चांगली नसते, अशा लोकांची DOSI सांगते की ते कमी वयापर्यंत जगतात. DOSI नेहमीच गंभीर आजारांशी संबंधित नसते. हे सामान्य रोगांच्या आधारावरच शरीराच्या वयाची माहिती मिळते. हे दर्शविते की मानवी शरीर कोणत्या मार्गाने जात आहे. ते किती दिवस निरोगी राहू शकते. जर एखाद्या व्यक्तीस कोणताही आजार नसेल आणि त्याची जीवनशैली योग्य असेल तर तो दीर्घ आयुष्याचा मालक होऊ शकतो.

जेव्हा वैज्ञानिकांनी निरोगी लोकांची तपासणी केली तेव्हा असे आढळले की त्यांचा DOSI भविष्यात होणाऱ्या संभाव्य रोगांबद्दल सांगू शकतो, परंतु सद्यस्थितीत कोणत्याही रोगाचा इशारा देत नाही. कारण त्यांची राहण्याची पद्धत योग्य आहे. मग शास्त्रज्ञांनी DOSI ची पातळी वाढवून पाहिली. जेणेकरून जास्तीत जास्त संभावित वय निश्चित केले जाऊ शकेल. कारण वाढत्या वयानुसार DOSI वाढत जाते.

DOSI आणि वृद्धापकाळातील संबंध सूचित करतात की जर शरीराचे सर्व भाग संतुलितपणे कार्य करत असतील. कोणताही गंभीर आजार नसेल. जगण्याची पद्धत योग्य असेल तर एखादी व्यक्ती 120 ते 150 वर्षे वयापर्यंत पोहोचू शकते. शास्त्रज्ञांनी असेही सांगितले की भविष्यात तंत्रज्ञान कितीही प्रगत झाले तरीही वय वाढणे कमी करता येणे शक्य नाही.

वाढत्या वयानुसार, शरीराची शारीरिक क्षमता (बाह्य आणि अंतर्गत क्षमता) कमी होते. यावर रोगदेखील अधिक घातकपणे काम करतात. सध्याच्या काळात जीवनशैलीशी संबंधित आजार अधिक प्रमाणात होत आहेत. अशा परिस्थितीत माणसाचे सरासरी वय कमी होत आहे. आयुष्य वाढवण्यासाठी कोणतेही तंत्र किंवा थेरपी कार्य करणार नाही. त्यासाठी माणसाला अधिक चांगले जीवन जगण्याची पद्धत शिकावी लागेल.

The post माणूस जास्तीत जास्त किती वर्षे जगू शकतो? वैज्ञानिकांनी केला मोठा खुलासा appeared first on थोडक्यात घडामोडी.