जागतिक यकृत दिन 2022 : यकृत हा पचनसंस्थेचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. खराब जीवनशैली आणि चुकीच्या खाण्याच्या सवयींमुळे यकृताशी संबंधित समस्या वाढत आहेत. यापैकी एक समस्या म्हणजे फॅटी लिव्हर. यामध्ये यकृतावर चरबी जमा होऊ लागते. फॅटी लिव्हरवर योग्य उपचार न केल्यास यकृत खराब होऊ लागते. व्यक्तीची पचनसंस्था कमकुवत होते, परिणामी इतर गंभीर शारीरिक समस्या उद्भवू शकतात.

फॅटी लिव्हरचे दोन प्रकार-

1. अल्कोहोलयुक्त फॅटी यकृत
   जास्त मद्यपान केल्याने ही समस्या उद्भवू शकते. समस्या जसजशी वाढत जाते, तसतसे ते यकृत फायब्रोसिस आणि यकृत सिरोसिसचे रूप घेऊ शकते.
2. नॉन-अल्कोहोल फॅटी यकृत
   चुकीचा आहार आणि सुस्त जीवनशैलीमुळे ही समस्या उद्भवते.

फॅटी लिव्हरचे चार टप्पे
यकृतामध्ये साठलेल्या चरबीच्या आधारे फॅटी लिव्हरचा दर्जा ठरवला जातो.

स्टेज १ : याला साधी फॅटी लिव्हर समस्या म्हणतात. यकृतावर सूज आणि चरबी कमीप्रमाणात जमा होते. ही समस्या जास्त गंभीर नाही.

स्टेज २ : या स्टेजला नॉन-अल्कोहोलिक स्टीटोहेपेटायटिस (NASH) देखील म्हणतात, यात खूप थोड्या प्रमाणात चरबी जमा होते.

स्टेज ३ : ही एक गंभीर स्थिती आहे, जी यकृत फायब्रोसिसची गंभीर समस्या आहे. या अवस्थेत यकृताच्या पेशी खराब होऊ लागतात.

स्टेज ४ : हा एक अतिशय चिंताजनक टप्पा आहे. यकृत काम करणे थांबवते. याला लिव्हर सिरोसिस म्हणतात.

लक्षणे :
दुसऱ्या टप्प्यापर्यंत अनेकांना फॅटी लिव्हरची लक्षणे दिसत नाहीत, परंतु काही लक्षणे उद्भवू शकतात. जसे-

• सातत्याने वजन कमी होणे.
• दररोज पोटाशी संबंधित समस्या असणे. उदा. ओटीपोटात दुखणे, अपचन आणि गॅस तयार होणे, अतिसार आणि सूज येणे.
• भूक न लागणे.
• उलटी होणे
• थकवा आणि अशक्तपणा जाणवणे.
• डोळे, नखे आणि त्वचा पिवळी पडणे.

वरीलपैकी कोणतीही लक्षणे वारंवार दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

कारणे :

• लठ्ठपणा किंवा जास्त वजन. ज्यांचा बॉडी मास इंडेक्स ३० पेक्षा जास्त आहे, त्यांना फॅटी लिव्हर होण्याची शक्यता असते.
• हिपॅटायटीस असणे. टाईप-2 मधुमेह आणि उच्च रक्तदाबामुळेही त्याचा धोका वाढतो.
• दारू आणि इतर मादक पदार्थांचे व्यसन.
• अधिक जंक फूड, ट्रान्स फॅट आणि अधिक स्निग्ध पदार्थ खाणे.
• रक्तातील कोलेस्टेरॉल आणि ट्रायग्लिसराइड (एक प्रकारची चरबी) वाढणे.
• अनुवांशिक किंवा जेनेटिक कारण.
• डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय स्टिरॉइड्स, पेन किलर आणि अँटिबायोटिक्स घेणे.

प्रतिबंधात्मक उपाय :

• वजन नियंत्रित ठेवण्यासाठी चरबीयुक्त पदार्थ कमी खा. ट्रान्स फॅट टाळा.
• उच्च-कॅलरी आहार टाळा.
• शारीरिक क्षमतेनुसार साधारण ३० मिनिटे व्यायाम करा. सक्रिय रहा.
• साखर नियंत्रणात ठेवा. नियमित औषधे घ्या.
• उच्च रक्तदाब, उच्च कोलेस्टेरॉल आणि थायरॉईडची औषधे वेळेवर घ्या.

उपचार :
फॅटी लिव्हरच्या उपचारात औषधांचा केवळ 20 टक्के प्रभाव दिसून येतो. 80 टक्के भूमिका निरोगी जीवनशैली आणि योग्य आहाराची आहे. मेटफॉर्मिनसारखी मधुमेहाची औषधे फॅटी लिव्हरमध्येही प्रभावी आहेत.

• फॅटी लिव्हरच्या स्टेज 1 आणि 2 मध्ये, डॉक्टर जीवनशैली आणि आहारातील बदलांवर भर देतात. बहुतेक लोक यातून सावरतात.
• जर एखाद्या व्यक्तीला अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हरचा त्रास होत असेल, तर त्याला अल्कोहोल सोडण्याचा सल्ला दिला जातो. निसर्गाने यकृताला ही अद्भुत शक्ती दिली आहे की दारू सोडल्यानंतर ते आपोआप दुरुस्त होते.
• नॉन-अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हरच्या समस्येमध्ये, डॉक्टर रुग्णाला नियमित व्यायाम करण्याचा सल्ला देतात आणि आहारात जास्त चरबीयुक्त पदार्थ टाळतात.
• फॅटी यकृताच्या समस्येत स्टेज 3 आणि स्टेज 4 असलेल्या रुग्णांवर त्यांच्या लक्षणांवर आधारित उपचार केले जातात.
• यकृत सिरोसिसच्या चौथ्या टप्प्यात, औषधे आराम देत नसल्यास, यकृत प्रत्यारोपण हा एकमेव पर्याय उरतो, जो अत्यंत खर्चिक आहे.
• यकृताच्या कर्करोगाची समस्या असल्यास, कर्करोगाच्या मानकांच्या आधारे उपचार केले जातात.

हिपॅटायटीसबाबतही जागरूक राहा
हिपॅटायटीसवर योग्य उपचार न केल्यास ते यकृताचे नुकसान करू शकते आणि शेवटी यकृत सिरोसिस होऊ शकते. हिपॅटायटीसमध्ये यकृतावर सूज होते. व्हायरसनुसार त्याचे 5 प्रकार आहेत – हिपॅटायटीस ए, बी, सी, डी आणि ई. हिपॅटायटीस ए आणि बी साठी लस उपलब्ध आहे.

The post जागतिक यकृत दिन 2022 : चुकीच्या जीवनशैलीमुळे वाढतात यकृताच्या समस्या, जाणून घ्या लक्षणे, कारणे आणि उपाय… appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

अनेकदा आपल्याला उचकी लागली की आपण गंमतीने म्हणतो, “कोणीतरी आठवण काढली असेल.” काही जणांची उचकी लगेच थांबते. मात्र, कधीकधी उचकी खूपच त्रासदायक ठरते. अशा वेळी उचकी थांबण्याचे काही उपाय आपण करू शकतो. आपण उचकी थांबवण्यासाठी घरगुती उपाय जाणून घेणार आहोत. तसेच उचकी का लागते हे देखील आपण जाणून घेणार आहोत..

डायफ्रॅम नावाच्या मांसपेशी हृदय आणि फुफ्फुस्साला पोटापासून वेगळं करतात. उचकी तुमच्या डायफ्रॅमच्या अनैच्छिक आकुंचनामुळे उद्भवते. डायफ्रॅम तुमच्या छातीला तुमच्या पोटापासून वेगळे करतो आणि श्वास घेण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतो. जेव्हा या मांसपेशींचं आकुंचन वारंवार होऊ लागतं. तेव्हा आपल्याला उचकी लागते. या अनैच्छिक आकुंचनामुळे तुमच्या व्होकल कॉर्ड्स अगदी लवकर-लवकर बंद होतात, ज्यामुळे उचकीचा वैशिष्ट्यपूर्ण आवाज निर्माण होतो. प्रत्यक्ष उचकी लागत असताना श्‍वास बाहेर पडत असतो. या वेळात श्‍वास आत घेता येत नाही, त्यामुळे व्यक्तीला अस्वस्थपणा जाणवतो.

उचकी लागण्याची कारणे :

• कार्बोनेटेड पेये पिणे
• गरजेपेक्षा जास्त खाणे
• खूप दारू पिणे, धुम्रपान
• उत्साह किंवा भावनिक ताण
• तापमानात अचानक बदल झाल्याने उचकी लागू शकते
• घाईघाईत खाल्ल्याने
• गरम किंवा मसालेदार अन्न
• पोटातील गॅस जो डायफ्रॅमवर दबाव आणतो.

उचकी थांबवण्यासाठी उपाय :

1. थंड पाणी (ice-cold water) हळू हळू प्या किंवा खूप थंड पाण्याने गार्गल करा.
2. साधारण 30 सेकंदासाठी आपल्या तोंडामध्ये साखर ठेवा आणि नंतर ती चावा आणि गिळून घ्या
3. एक चमचा मधाचे सेवन करा
4. कापलेल्या लिंबावर साखर घाला आणि ते लिंबू चोखा. उचकी लागल्यावर एकदा असे केल्याने उचकी जाते.
5. उचकी लागल्यावर एक चमचा पीनट बटर खा
6. उचकी लागल्यावर एक चमचा चॉकलेट पावडर खा
7. 1 कप दह्यामद्ये मीठ मिक्स करा आणि हळूहळू खा
8. खाली बसा आणि आपल्या गुडघ्यांना आपल्या छातीच्या शक्य तितक्या जवळ घेऊन थोडावेळ पायांना कवटाळून घ्या.
9. पुढे झुकून तुमची छाती हळूवारपणे दाबा.

उचकी लागत असेल तर गॅस होणारे पदार्थ जसे, ढोकळा, मुळा, बटाटा असे पदार्थ खाणे टाळा. तसंच कोणत्याही प्रकारच्या अल्कोहोलचे सेवन करू नका. याशिवाय कार्बोनेटेड पेय पिणे टाळा.

तशी तर उचकी आल्यानंतर काही वेळाने आपोआप जाते. परंतु, जर एखाद्या व्यक्तीला उचकी दीर्घकाळापर्यंत सतावत असेल, तर डॉक्टर औषध लिहून देऊ शकतात.

The post उचकी का लागते? जाणून घ्या त्यामागील कारणे आणि उपाय… appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

पुरुषांना कोरोनामधून बरे झाल्यानंतर देखील कोरोना विषाणू धोका पोहोचवत असल्याचं समोर आलं आहे. एका नवीन अभ्यासानुसार, पुरुष बरे झाल्यानंतरही कोरोना विषाणू त्यांच्या गुप्तांगात जाऊन तेथे राहत आहे. ज्यामुळे पुरुष इरेक्टाइल डिसफंक्शन (स्तंभन दोष) झाल्याचं अनुभवत आहेत. कोरोना विषाणू पुरुषांच्या लिंगात उपस्थित इरेक्टाइल पेशींवर कब्जा करत आहे. याचा गंभीर परिणाम पुरुषांच्या लैंगिक क्षमतेवर होत आहे.

मियामी विद्यापीठाच्या (Miami University) शास्त्रज्ञांनी कोरोनातून बरे झालेल्या दोन पुरुषांचे लिंग स्कॅन केले. त्यांना कोरोनातून बरे होऊन 6 महिने झाले होते, त्यानंतर हे स्कॅनिंग केले गेले. यावेळी कोरोना विषाणू त्यांच्या गुप्तांगात उपस्थित इरेक्टाइल पेशींच्या आत उपस्थित असल्याचे तपासणीत समोर आले आहे. ज्यामुळे या पुरुषांना इरेक्टाइल डिसफंक्शनचा सामना करावा लागत आहे. विशेष म्हणजे, त्यातील एका व्यक्तीस गंभीर कोरोना संसर्ग झाला होता. त्याला रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. तेथे उपचार घेऊन तो बरा झाला होता, तर दुसर्‍याला सौम्य कोरोना संसर्ग होता. परंतु या दोघांनाही ही समस्या भेडसावत. तज्ञांचे म्हणणे आहे की पुरुषांच्या लिंगात कोरोना विषाणू कॅप्चर झाल्याचे प्रथमच उघड झाले आहे. हे एक धोकादायक लक्षण आहे.

Covid can cause erectile dysfunction months later, study claims https://t.co/e4yOnxxzqU

— Daily Mail Online (@MailOnline) May 12, 2021

कोरोना विषाणूमुळे रक्तवाहिन्यांचे नुकसान होत आहे, हे अगोदरच समोर आलेले आहे. त्यातच तो शरीरात उपस्थित असलेल्या अवयवांना खराब करत आहे. जर त्याने पुरुषांच्या लिंगामध्ये रक्तवहन थांबविले, तर ते कधीही संभोग करू शकणार नाहीत. डॉ. रंजीत रामासामी यांनी दोन्ही पुरुषांच्या लिंगांचे अगदी खोल स्कॅनिंग केले. त्यांच्या कोशिकांचे फोटो 100 नॅनोमीटर इतक्या खोल पातळीवर घेण्यात आले. त्यानंतर त्यांच्या उतींमध्ये कोरोना विषाणू दिसला. याशिवाय त्यांची PCR चाचणीही घेण्यात आली. बरे झाल्यानंतरही ते कोरोना पॉझिटिव्ह निघाले. डॉ. रंजीत आणि त्यांच्या टीमने सांगितले की या विषाणूपासून बचाव करण्याचे केवळ दोन मार्ग आहेत. एकतर लस आणि दुसरे प्रोटोकॉल पाळणे.

संशोधकांचे म्हणणे आहे की कोरोनाव्हायरस एंडोथेलियममध्ये सूज निर्माण. हा माणसाच्या रक्तवाहिन्यांच्या आतील थर असतो. हा संपूर्ण शरीरात असतो. पुरुषांच्या गुप्तांगात रक्तपुरवठा करणाऱ्या नसा ह्या खूपच लहान आणि पातळ असतात. अशा परिस्थितीत जर सूज निर्माण झाली तर रक्तपुरवठा खंडित होतो. याचा परिणाम त्यांच्या लैंगिक वर्तनावर होतो.

दोन महिन्यांपूर्वी रोम विद्यापीठातून असाच एक अभ्यास समोर आला आहे. रोम विद्यापीठातील डॉक्टरांनी 100 पुरुषांच्या प्रजननक्षमतेची तपासणी केली. यापैकी 28 टक्के पुरुषांमध्ये इरेक्टाइल डिसफंक्शनची समस्या दिसून आली. रोम विद्यापीठातील डॉक्टरांनी 100 लोकांशी संवाद साधला. त्यांचे सरासरी वय 33 वर्षे होते. यापैकी 28 जणांना ही समस्या भेडसावत होती. ज्यांना कोरोना नाही, अशा केवळ 9 टक्के लोकांना ही समस्या होती. याचा अर्थ कोरोना संक्रमित पुरुषांमध्ये इरेक्टाइल डिसफंक्शनची समस्या सामान्य पुरुषांपेक्षा तिप्पट जास्त होते. हा अभ्यास अँड्रॉलॉजी जर्नलमध्ये प्रकाशित झाला आहे.

The post कोरोनातून बरे झाल्यानंतरही पुरुषांच्या गुप्तांगावर कब्जा करतोय कोरोना विषाणू, संशोधनात समोर आली धक्कादायक माहिती appeared first on थोडक्यात घडामोडी.