जागतिक एड्स दिन 2021 : एचआयव्हीच्या संक्रमणापासून ते प्रतिबंधापर्यंत जाणून घ्या सर्व काही…

एड्स या आजाराविषयी जागरुकता पसरवण्यासाठी आणि ज्यांनी यात आपले प्राण गमावले त्या सर्वांची आठवण म्हणून दरवर्षी 1 डिसेंबर हा दिवस जगभरात जागतिक एड्स दिन म्हणून पाळला जातो. याची सुरुवात 1988 मध्ये झाली.

जागतिक एड्स दिन 2021 ची थीम आहे – ‘असमानता संपवा. एड्स संपवा’ (‘End inequalities. End AIDS’). “मागे पडलेल्या लोकांपर्यंत पोहोचण्यावर विशेष लक्ष केंद्रित करून, WHO आणि त्याचे भागीदार अत्यावश्यक HIV सेवा मिळवण्यातील वाढत्या असमानतेवर प्रकाश टाकत आहेत,” असे जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) म्हटले आहे.

ऍक्वायर्ड इम्युनोडेफिशियन्सी सिंड्रोम (AIDS) ही मानवी इम्युनोडेफिशियन्सी व्हायरस (HIV) मुळे उद्भवणारी एक दीर्घकालीन, संभाव्य जीवघेणी आरोग्य स्थिती आहे जी शरीराच्या संक्रमणांशी लढण्याच्या क्षमतेमध्ये व्यत्यय आणते. रोगाव्यतिरिक्त, जागरूकतेचा अभाव आणि एचआयव्ही आणि एड्सशी संबंधित गैरसमजांमुळे देखील स्थिती बिघडत आहे. आपल्याला HIV बद्दल मूलभूत गोष्टी समजून घेणे आणि आपले संरक्षण सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे.

एचआयव्ही बाधित व्यक्तीबरोबर उभे राहिल्याने, त्याच्याबरोबर चहा घेतल्याने, मिठी मारल्याने, हात मिळवल्याने संसर्ग होत नाही.

संसर्ग :

1. एचआयव्ही बाधित व्यक्तीच्या शरीरातील विशिष्ट द्रव्यांच्या थेट संपर्कात आल्याने (जसे की रक्त, वीर्य, ​​गुदाशय द्रव, योनिमार्गातील द्रव किंवा आईचे दूध ) संसर्ग होऊ शकतो.
2. संक्रमित व्यक्तीशी असुरक्षित लैंगिक संभोग केल्यास संसर्ग होऊ शकतो.
3. इंजेक्शन सारखी औषधी उपकरणे सामायिक केल्यानेही एचआयव्हीचा संसर्ग होऊ शकतो.
4. गर्भधारणेदरम्यान, जन्मादरम्यान किंवा स्तनपान करताना आईकडून बाळामध्ये संक्रमण होऊ शकते.
5. एचआयव्हीने दूषित रक्ताचे संक्रमण किंवा अवयव ऊतींचे प्रत्यारोपण केल्यानेही संसर्ग होऊ शकतो.

लक्षणे :

वरवर पाहता निरोगी दिसणार्‍या व्यक्तीलाही एचआयव्हीची लागण होऊ शकते. एकदा एचआयव्हीचे एड्समध्ये रूपांतर झाल्यानंतर प्रारंभिक लक्षणांमध्ये अचानक थकवा येणे, ताप, गुप्तांग किंवा मानेभोवती फोड येणे, न्यूमोनिया इत्यादी समस्या दिसू शकतात.

• स्टेज 1 दरम्यान, संसर्ग झाल्यानंतर 2-3 आठवड्यांच्या आत, सुमारे दोन तृतीयांश लोकांना फ्लू सारखा आजार होतो. ताप, थंडी वाजून येणे, पुरळ येणे, रात्रीचा घाम येणे, स्नायू दुखणे, तोंडात अल्सर येणे, घसा खवखवणे, थकवा आणि लिम्फ नोड्स होऊ शकतात. ही लक्षणे काही दिवसांपासून काही आठवडे टिकू शकतात.
• स्टेज दोन, ज्याला क्लिनिकल लेटन्सी देखील म्हणतात, कदाचित कोणतीही विशिष्ट लक्षणे दर्शवू शकत नाहीत. या अवस्थेला क्रॉनिक एचआयव्ही संसर्ग असेही म्हणतात. हे दीर्घकालीन असू शकते आणि 10 वर्षे देखील चालू शकते.
• तिसरा टप्पा एड्स आहे, ज्यामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होते. झपाट्याने वजन कमी होणे, वारंवार येणारा ताप, रात्रीचा घाम येणे, अचानक खूपच थकवा येणे, लिम्फ नोड्स सुजणे, जुनाट अतिसार, तोंड आणि गुप्तांगात फोड येणे, न्यूमोनिया, न्यूरोलॉजिकल डिसऑर्डर, नैराश्य, स्मरणशक्ती कमी होणे ही लक्षणे असू शकतात. त्वचेवर पुरळ देखील दिसू शकतात.

प्रतिबंध :

उपचार शोधण्यापेक्षा या जीवघेण्या आजाराला रोखणे फार महत्त्वाचे आहे.

• तुम्ही संरक्षणात्मक उपाययोजना वापरत असल्याची खात्री करा.
• तुम्ही दूषित इंजेक्शन वापरत नसल्याची खात्री करा.
• आईकडून बाळाला होणारे संक्रमण रोखा.
• जर एखाद्याला त्याच्या शरीरात संसर्ग झाल्याची माहिती असेल, तर त्यांनी योग्य उपचार घेत असल्याची खात्री करावी.
• रुग्णालयात ताज्या किंवा निर्जंतुकीकरण केलेल्या सुयांची खात्री करून घेण्याव्यतिरिक्त, छेदन आणि टॅटूच्या दुकानातही याची जाणीव ठेवा. तुमच्या टॅटू आर्टिस्टला ताज्या सुया वापरण्यास सांगा.

एड्स या आजारावर अद्याप कोणतीही लस आणि कोणताही इलाज नाही.