मासिक पाळीदरम्यान होणाऱ्या वेदनांपासून आराम मिळवण्यासाठी करा ‘हे’ उपाय

मासिक पाळी म्हणजेच स्त्रीच्या योनीतून होणारा रक्तस्त्राव जो मासिक चक्राचा भाग असतो. बऱ्याच स्त्रियांना वेदनादायक मासिक पाळी येते, ज्याला डिसमेनोरिया देखील म्हणतात. यात मासिक पाळीदरम्यान बहुतेक वेळा पेटके (cramps), ओटीपोटात वेदना जाणवतात. इतर लक्षणे देखील असू शकतात, जसे की पाठदुखी, मळमळ, अतिसार आणि डोकेदुखी.

मासिक पाळीच्या वेदना कमी करण्यासाठी काही उपाय :

भरपूर पाणी प्या
मासिक पाळीदरम्यान, भरपूर पाणी प्यायल्याने होणारा त्रास कमी होतो. गरम पाणी प्यायल्याने रक्ताभिसरण सुधारते आणि स्नायूंना आराम मिळतो. हे गर्भाशयाच्या आकुंचनांमुळे येणारे क्रॅम्प कमी करण्यास मदत करू शकते.

हर्बल टी प्या
हर्बल टीमध्ये दाहक-विरोधी आणि अँटिस्पास्मोडिक संयुगे असतात, ज्यामुळे गर्भाशयाच्या स्नायूंच्या आकुंचनांमुळे येणारे क्रॅम्प कमी होण्यास मदत मिळते. कॅमोमाइल, बडीशेप किंवा आल्याचा चहा प्यायल्याने मासिक पाळीच्या क्रॅम्प्सपासून नैसर्गिकरित्या आराम मिळू शकतो.

हीटिंग पॅड/ गरम पाण्याची बाटली
पोटावर हीटिंग पॅड किंवा गरम पाण्याची बाटली धरून ठेवल्यास किंवा गरम पाण्याने आंघोळ केल्यास ही उष्णता गर्भाशयाच्या स्नायूंना आराम देते, रक्त प्रवाह वाढवते.

मसाज
मसाज केल्याने रक्त प्रवाह वाढतो, ज्यामुळे वेदना कमी होते. पोटाची मालिश करताना कोमट पाणी वापरण्याचा प्रयत्न करा. मालिशसाठी इसेन्शियल तेले देखील समाविष्ट करू शकता, जसे की लैव्हेंडर तेल, जे वेदना आणि तणाव कमी करण्यासाठी ओळखले जाते. पेपरमिंट तेल हा आणखी एक उत्कृष्ट पर्याय आहे. इसेन्शियल तेले त्वचेवर थेट न लावता ती नारळाच्या तेलात मिक्स करून घ्यावीत.

विशिष्ट पदार्थ टाळा
मासिक पाळीच्या दरम्यान चरबीयुक्त पदार्थ, अल्कोहोल, कार्बोनेटेड शीतपेये, कॅफिन आणि खारट पदार्थ यासारखे पदार्थ खाणे टाळा. यामुळे क्रॅम्प्स आणि तणाव दूर होण्यास मदत मिळू शकते.

पुरेशी विश्रांती घ्या 

अल्कोहोल आणि तंबाखूचा वापर टाळा

नॉनस्टेरॉइडल अँटी-इंफ्लेमेटरी ड्रग्स (NSAIDs) देखील वापरून पाहू शकता. यामध्ये ibuprofen आणि naproxen यांचा समावेश होतो. वेदना कमी करण्यासोबतच, NSAIDs तुमच्या गर्भाशयात प्रोस्टाग्लॅंडिनचे प्रमाण कमी करतात आणि त्यांचे परिणाम कमी करतात. यामुळे क्रॅम्प्स कमी होण्यास मदत होते. (तुम्हाला अल्सर किंवा पोटाच्या इतर समस्या, रक्तस्त्राव समस्या किंवा यकृताचा आजार असल्यास तुम्ही NSAIDs घेऊ नये. तुम्हाला ऍस्पिरिनची ऍलर्जी असल्यास तुम्ही ते घेऊ नये. तुम्ही NSAIDs घ्यावे की नाही याची खात्री नसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)

वेदनादायक मासिक पाळी कशामुळे येते?
डिसमेनोरियाचे दोन प्रकार असतात : प्राथमिक आणि दुय्यम. प्रत्येक प्रकाराला वेगवेगळी कारणे असतात.

• प्राथमिक डिसमेनोरिया हा मासिक पाळीच्या वेदनांचा सर्वात सामान्य प्रकार आहे. याला कारण सामान्यत: खूप जास्त प्रोस्टॅग्लॅंडिन असतात, जे तुमचे गर्भाशय बनवणारी रसायने असतात. या रसायनांमुळे गर्भाशयाचे स्नायू घट्ट होतात, पुन्हा सैल पडतात, असे सतत होत असल्यामुळे पेटके येतात. यात तुम्हाला मासिक पाळी येण्यास सुरुवात झाल्यानंतर पहिल्यांदा मासिक पाळीचा त्रास सुरू होतो. ब-याचदा, तुम्ही जसजसे मोठे होतात तसतसे तुम्हाला वेदना कमी होतात.
• दुय्यम डिसमेनोरिया अनेकदा नंतरच्या आयुष्यात सुरू होते. हे तुमच्या गर्भाशयाला किंवा एंडोमेट्रिओसिस आणि गर्भाशयाच्या फायब्रॉइड्स सारख्या इतर पुनरुत्पादक अवयवांवर परिणाम करणाऱ्या परिस्थितीमुळे होते. या प्रकारची वेदना कालांतराने अधिक तीव्र होते. हे तुमची मासिक पाळी सुरू होण्यापूर्वी सुरू होऊ शकते आणि तुमची मासिक पाळी संपल्यानंतर सुरू राहू शकते.

मासिक पाळीच्या वेदनांसाठी वैद्यकीय मदत कधी घ्यावी?

• तुमचे पेटके (cramps) अचानक वाढतात.
• तुमचे वय 25 पेक्षा जास्त आहे आणि तुम्हाला पहिल्यांदाच तीव्र पेटके येतात.
• तुम्हाला तुमच्या मासिक पाळीच्या वेदनासह ताप आहे.
• तुमची मासिक पाळी येत नसतानाही तुम्हाला वेदना होतात.