नवी दिल्ली : पॅन कार्ड आणि आधार कार्ड लिंकिंगनंतर, आता निवडणूक आयोगाने एक मोठा आणि महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. आयोगाने जाहीर केले आहे की, मतदारांचे मतदान कार्ड आता आधार कार्डसोबत लिंक केले जाईल. सर्वोच्च न्यायालयाचे निकाल आणि भारतीय घटनेतील संबंधित तरतुदींचा आधार घेऊन हा निर्णय घेण्यात आला आहे. आज (18 मार्च 2025) दिल्लीत झालेल्या एक उच्चस्तरीय बैठकीत या निर्णयाबद्दल चर्चा करण्यात आली. लवकरच तज्ज्ञांच्या सल्लामसलतीनंतर याबाबत अधिक माहिती समोर येईल. या प्रक्रियेत मतदार नोंदणी क्रमांक आणि आधार क्रमांक लिंक करण्यात येणार आहे.

निवडणूक आयोगाने सांगितले की, भारतीय संविधानातील अनुच्छेद 326 प्रमाणे मतदानाचा अधिकार फक्त भारतीय नागरिकांनाच दिला जातो. आधार कार्ड ही ओळख प्रस्थापित करणारी व्यवस्था आहे, त्यामुळे त्याच्या सहाय्याने मतदाराची ओळख निश्चित करता येईल. म्हणून, मतदान कार्ड आणि आधार क्रमांक लिंक करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

आयोगाने सांगितले की, यासाठी कलम 326, लोकप्रतिनिधी कायदा 1950 (RP Act, 1950) च्या कलम 23(4), 23(5) व 23(6) आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या काही महत्त्वपूर्ण निर्णयांचा आधार घेतला जाईल. यावर तांत्रिक सल्लामसलत करण्यासाठी युआयडीएआय (UIDAI) आणि निवडणूक आयोगाच्या तज्ज्ञांमध्ये लवकरच बैठक होईल.

मतदान प्रक्रियेत काय बदल होणार?
आधार कार्ड लिंकिंगमुळे अनेक सकारात्मक बदल होण्याची शक्यता आहे:

बोगस मतदान रोखता येईल – आधार कार्डाच्या सहाय्याने नकली मतदार ओळखणे आणि बोगस मतदान टाळणे सोपे होईल.
मतदार यादी अधिक स्वच्छ होईल – एकाच मतदाराचे विविध ठिकाणी नोंद होणे थांबवता येईल, ज्यामुळे मतदार यादी अधिक स्वच्छ आणि विश्वासार्ह होईल.
पारदर्शकता वाढेल – मतदान प्रक्रिया अधिक पारदर्शक होईल, ज्यामुळे निवडणुकीची विश्वसनीयता वाढेल.

निर्णय का घेतला?
सध्या देशभरात बोगस मतदार ओळखण्याचे अनेक प्रकार समोर आले आहेत. अनेक ठिकाणी एकाच मतदाराची नावे विविध ठिकाणी नोंद झाली आहेत. हे प्रकार टाळण्यासाठी आणि पारदर्शकतेसाठी निवडणूक आयोगाने आधार कार्ड लिंकिंगचा निर्णय घेतला आहे.

तसेच, हा निर्णय मतदान प्रक्रियेतील त्रुटी कमी करणार असून, पारदर्शकता आणि विश्वसनीयता वाढवण्यास मदत करेल. बोगस मतदार ओळखण्यात आणि बनावट मतदान रोखण्यात याचे महत्त्वपूर्ण योगदान राहील.

अंमलबजावणीची प्रक्रिया
निवडणूक आयोग लवकरच या निर्णयाची अंमलबजावणी करण्यासाठी तज्ज्ञांशी आणि कायदेतज्ज्ञांशी चर्चा करणार आहे. त्यासाठी केंद्र सरकारकडून आवश्यक तांत्रिक सुधारणा केली जाईल. याबाबत मार्गदर्शक तत्त्वे लवकरच जाहीर केली जातील.

मतदारांना आधार कार्ड लिंक करण्यासाठी एक निश्चित कालावधी दिला जाईल. या कालावधीत नागरिकांना ऑनलाईन आणि ऑफलाइन पद्धतीने आपले मतदान कार्ड आधार कार्डशी लिंक करता येईल.

नागरिकत्व आणि गोपनीयतेचे संरक्षण

• निवडणूक आयोगाने स्पष्ट केले आहे की आधार कार्ड हा केवळ ओळख प्रस्थापित करणारा साधन आहे, आणि त्याचा भारतीय नागरिकत्वाशी काहीही संबंध नाही. फक्त भारतीय नागरिकांना मतदानाचा अधिकार आहे. यासोबतच, आयोगाने सांगितले की नागरिकांच्या गोपनीयता आणि वैयक्तिक माहितीचे संरक्षण करण्यासाठी सर्व आवश्यक खबरदारी घेतली जाईल.
• या प्रक्रियेत कोणत्याही मतदाराला अडचण येणार नाही याची दक्षता घेणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरेल.

राजकीय पक्ष, नागरिक आणि विविध संस्था यावर कसा प्रतिसाद देतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. काही पक्ष आधार कार्ड लिंकिंगच्या विरोधात असू शकतात, तर काही पक्ष त्याचे स्वागत करू शकतात. आता या निर्णयाच्या अंमलबजावणीसाठी निवडणूक आयोग कशी पावले उचलतो, हे देखील महत्त्वाचे ठरेल.

The post निवडणूक आयोगाचा ऐतिहासिक निर्णय! आता मतदान कार्ड आधार कार्डशी होणार लिंक appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

सांगली : मतदान प्रक्रियेत विद्यार्थी आणि महाविद्यालयांचा सहभाग वाढवावा. महाराष्ट्रात 18 ते 19 व 20 ते 21 या वयोगटातील युवा वर्गाची संख्या जास्त आहे, पण तुलनेने त्यांची मतदार नोंदणी कमी आहे. हा गॅप भरून काढणे व लोकशाही बळकटीकरणाच्या प्रक्रियेमध्ये युवा वर्गाचा महत्वपूर्ण सहभाग घेणे आवश्यक आहे. स्वीप कार्यक्रमांसाठी नाविण्यगपूर्ण संकल्पनांबरोबरच जाणीवपूर्वक आखणी झाली पाहिजे. त्यामध्ये विद्यार्थी आणि महाविद्यालयांचा सहभाग वाढविणे आवश्यक आहे, असे प्रतिपादन मुख्य निवडणूक अधिकारी श्रीकांत देशपांडे यांनी केले.

जिल्हाधिकारी कार्यालयात झालेल्या बैठकीत ते बोलत होते. यावेळी जिल्हाधिकारी डॉ. अभिजीत चौधरी, जिल्हा पोलीस अधिक्षक दीक्षित गेडाम, उप जिल्हा निवडणूक अधिकारी एम. बी. बोरकर, सर्व मतदार नोंदणी अधिकारी यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

विद्यार्थ्यांनी लोकशाही बळकटीकरणात महत्वपूर्ण योगदान द्यावे यासाठी निवडणूक आयोग जाणीवपूर्वक विविधांगी प्रयत्न करीत आहे. निवडणूक प्रक्रियेबाबतची ओळख विद्यार्थ्यांना असावी यासाठी अशा पध्दतीचा अभ्यासक्रम पुणे विद्यापीठात येत्या शैक्षणिक वर्षापासून सुरू होत आहे. शिवाजी विद्यापीठातही तो लवकरच सुरू होईल, असे सांगून मुख्य निवडणूक अधिकारी श्रीकांत देशपांडे यांनी विद्यार्थ्यांच्या इंटर्नशिप प्रोग्रॅमबाबतही विचार सुरू असल्याचे सांगितले. या धर्तीवरच जिल्हास्तरावही इलेक्ट्रोल लिट्रसी क्लब सारखे महत्वपूर्ण प्लॅटफॉर्म अधिक सक्षम करण्यासाठी प्रयत्न व्हावेत. विद्यार्थ्यांना एकूणच मतदार प्रक्रियेमध्ये सहभागी ठेवण्यासाठी महाविद्यालये, विश्वविद्यालये यांच्यासोबत सातत्याने संवाद साधावा. विद्यार्थ्यांसाठी निरनिराळे कॅम्प, परिसंवाद आदि नाविण्यपूर्ण उपक्रम राबवावेत, असे त्यांनी यावेळी सांगितले.

मतदार नोंदणी उपक्रमामध्ये बीएलओ हा या यंत्रणेचा कणा आहे. त्यांना जास्तीत जास्त प्रोत्साहीत करावे. त्यांच्या कामांना अधिकाधिक गती देण्यासाठी यंत्रणेकडून जाणीवपूर्वक प्रयत्न केले जावेत, असेही आग्रही प्रतिपादन मुख्य निवडणूक अधिकारी श्रीकांत देशपांडे यांनी केले. 31 मार्च हा आंतरराष्ट्रीय ट्रान्सजेंडर दिवस म्हणून साजरा केला जातो. या सप्ताहात या घटकांमध्ये मतदान प्रक्रियेविषयक जनजागृती करावी. त्यांच्या नोंदणीसाठी कार्यशाळा, परिसंवाद घ्यावेत व निवडणूक यंत्रणा ही त्यांच्या सोबत आहे असा विश्वास त्यांच्यामध्ये निर्माण करावा. यासाठी सोशल मीडियाचा प्रभावीपणे वापर करावा, असे आवाहनही त्यांनी यावेळी केले. एकापेक्षा जास्त ठिकाणी मतदार यादीमध्ये नाव असणे हा निवडणूक विषयक गंभीर गुन्हा असून अशा प्रकरणांमध्ये संबंधीतांना त्वरीत नोटीस जारी करावी व अशा प्रकारांना आळा घालण्यासाठी कठोर कारवाई करावी, असे निर्देशही त्यांनी या बैठकीत दिले. जिल्ह्यातील निवडणूक विषयक कामकाजाचा सविस्तर आढावा घेत असताना मतदान ओळखपत्रासाठी मतदारांचे रंगीत फोटो संकलनाचे काम 100 टक्के पूर्ण झाले आहे याबद्दल यंत्रणेचे त्यांनी विशेष अभिनंदन केले. फॉर्म 6, 7, 8, 8अ बाबत आढावा घेत असताना या संबंधित 12 हजार 59 प्रकरणे असून यातील 2 हजार 329 प्रकरणे अद्यापही प्रलंबित आहेत. यातील 30 दिवसांपेक्षा जास्त प्रलंबित असणारी प्रकरणे मतदार नोंदणी अधिकारी यांनी अधिक लक्ष घालून त्वरीत निपटारा करावीत, असे निर्देशही त्यांनी यावेळी दिले. मतदार यादीत एकसारखे फोटो असणारी 83 हजार 361 प्रकरणे असून याबाबीचा आढावा घेत असताना यातील त्रुटींच्या कारणांची विचारणा केली. अशा प्रकरणांमध्ये गरजेनुरूप फॉर्म ७ व फॉर्म 8 भरून घ्यावा व त्रुटींचा निपटारा त्वरीत करावा, असे त्यांनी निर्देशित केले.

यावेळी जिल्ह्यातील निवडणूक यंत्रणेकडील विविध कामांचा सविस्तर आढावा मुख्य निवडणूक अधिकारी श्रीकांत देशपांडे यांनी घेतला. जिल्हाधिकारी डॉ. अभिजीत चौधरी यांनी निवडणूक प्रक्रियेशी संबंधित विविध कामकाजांचा सविस्तर आढावा सादर केला.

The post मतदान प्रक्रियेत विद्यार्थी आणि महाविद्यालयांचा सहभाग वाढवा – मुख्य निवडणूक अधिकारी श्रीकांत देशपांडे appeared first on थोडक्यात घडामोडी.