‘सिंधुताईंच्या निधनाची बातमी धक्कादायक आहे. आईच्या ममतेनं हजारो अनाथांचा सांभाळ करणारी ती मातृदेवताच होती. त्यांच्या अचानक जाण्यानं समाजसेवेतील एक प्रेरणादायी व्यक्तिमत्व आपल्यातून हरपले आहे, अशा शब्दांत मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांनी ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्त्या पद्मश्री सिंधुताई सपकाळ यांच्या निधनाबद्दल भावना व्यक्त केल्या आहेत. सिंधुताईंनी निराधारांना आधार दिला. त्याचबरोबर शिक्षणाच्या माध्यमातून अनेकांना उभे केले. विशेषत: मुलींचे शिक्षण आणि त्यांनी स्वावलंबी व्हावे यासाठीचे त्यांचे योगदान महाराष्ट्र विसरू शकणार नाही अशी श्रद्धाजंली मुख्यमंत्र्यांनी वाहिली आहे.

दीड वर्षांपूर्वी सिंधूताईनी स्वतः आपल्याशी दूरध्वनीवर बोलून विचारपूस केली होती आणि कोविडच्या लढ्यासाठी बळ दिलं होतं याची आठवण काढून मुख्यमंत्री म्हणतात की, महाराष्ट्राची मदर तेरेसा असं त्यांना संबोधलं जायचं ते अगदी बरोबर होतं. दुःख कुरवाळत बसू नका तर पुढे चालत रहा हे त्यांच्या जीवनाचं तत्व होतं. इतक्या खस्ता त्यांनी खाल्ल्या, कष्ट उपसले, समाजाकडून कायम दुस्वास होत होता, पण माईंनी त्यांच्या चेहऱ्यावरचं हास्य मिटू दिलं नाही. पद्मश्री सारखा महत्वाचा पुरस्कार मिळूनही त्या आपल्या प्रतिक्रियेत म्हणाल्या होत्या की मला अजूनही अनेकांपर्यंत पोहचून त्यांना घास भरवायचे आहेत. साधी राहणी, उच्च विचारसरणी याचे यापेक्षा काय उदाहरण असेल? त्या सदैव अनाथ, निराधारांच्या कल्याणाचा विचार करत असत. स्वतःच्या जीवनात आलेल्या दुःखाला बाजूला सारून त्यांनी अनेकांना आधार दिला. शिक्षणाच्या माध्यमातून त्यांनी आपल्या कामाचा डोंगर उभा केला. या कामामुळेच अनेक मुली, महिला, निराधारांना आयुष्यात मायेची सावली मिळाली. त्यांच्या जाण्याने महाराष्ट्राच्या समाज जीवनात आपल्या कामाने आदर्श निर्माण करणारी, अनेक निराधारांच्या आयुष्यातील मायेची सावली हरपली आहे. ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्त्या पद्मश्री सिंधुताईंना भावपूर्ण श्रद्धांजली.

उपमुख्यमंत्री अजित पवार आपल्या शोकसंदेशात म्हणाले, सिंधुताई सपकाळ यांनी समाजातल्या हजारो अनाथ मुला-मुलींचा सांभाळ केला, त्यांना शिक्षण देऊन आपल्या पायावर उभे केले, त्यांना मायेची सावली दिली. महिलांच्या अन्याय अत्याचाराला वाचा फोडण्याचे काम करत, त्यांनी त्यांच्या सामाजिक कार्याला सुरुवात केली. आयुष्यभर संघर्ष, कष्ट करत त्यांनी सामाजिक कामाचा वसा जपला. त्यांच्या समाजकार्याची दखल घेऊन त्यांना नुकतेच पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते. सिंधुताईंच्या निधनाने हजारो अनाथांचे मातृछत्र हरपलं आहे, अशा शब्दात उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी त्यांना श्रद्धांजली वाहिली आहे.

The post ‘अनाथांची मातृदेवता हरपली ..!’ – मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांची सिंधुताई सपकाळ यांना श्रद्धांजली appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

पुणे : राज्यामध्येच नव्हे तर संपूर्ण देशात आपल्या सामाजिक कार्याचा ठसा उमटवणाऱ्या, अवघं आयुष्य अनाथांच्या सेवेमध्ये झिजवणाऱ्या ‘अनाथांची माय’ अशी ओळख असलेल्या सिंधुताई सपकाळ यांचं आज निधन झालं. पुण्यातील गॅलक्सी हॉस्पिटलमध्ये त्यांनी वयाच्या 75 व्या वर्षी अखेरचा श्वास घेतला. महिना भरापूर्वी त्यांचे हर्नियाचे ऑपरेशन झाले होते. त्यानंतर त्यांच्यावर उपचार सुरु होते. मात्र आज ह्रदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचे निधन झाले.

माईनी अनेक खडतर प्रसंगाना तोंड देत देत हजारों अनाथ मुलांचा सांभाळ केला आहे. त्यांना 2012 साली डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार मिळाला होता तर 2021 साली त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं होतं. तसेच त्यांना पुणे विद्यापीठाचा ‘जीवन गौरव पुरस्कार’ पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आलं आहे. सिंधुताईंना तब्बल 750 हून अधिक पुरस्कारांने गौरवण्यात आलं आहे.

सिंधुताईंना मिळालेले काही महत्त्वाचे पुरस्कार खालीलप्रमाणे :

1. पद्मश्री पुरस्कार (2021)
2. डॉ. राम मनोहर त्रिपाठी पुरस्कार (2017)
3. प्राचार्य शिवाजीराव भोसले स्मृती पुरस्कार (2015)
4. मूर्तिमंत आईसाठीचा राष्ट्रीय पुरस्कार (2013)
5. महाराष्ट्र शासनाचा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार (2012)
6. सीएनएन-आयबीएन आणि रिलायन्स फाउंडेशनने दिलेला ‘रिअल हीरो पुरस्कार’ (2012)
7. पुण्याच्या अभियांत्रिकी कॉलेजचा ‘कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग पुरस्कार’ (2012)
8. महाराष्ट्र शासनाचा ‘अहिल्याबाई होळकर पुरस्कार’ (2010)
9. दैनिक लोकसत्ताचा ‘सह्याद्रीची हिरकणी पुरस्कार’ (2008)
10. पुणे विद्यापीठाचा ‘जीवन गौरव पुरस्कार’
11. आयटी प्रॉफिट ऑर्गनायझेशनचा दत्तक माता पुरस्कार (1996)
12. सोलापूरचा डॉ. निर्मलकुमार फडकुले स्मृती पुरस्कार
13. राजाई पुरस्कार
14. शिवलीला महिला गौरव पुरस्कार
15. ‘सामाजिक सहयोगी पुरस्कार’ (1992)

सिंधुताईंच्या जीवनावर आधारलेला ‘मी सिंधुताई सपकाळ’ हा मराठी चित्रपट प्रदर्शित झाला आहे. सिंधुताई सपकाळ यांच्या जीवनावर भार्गव फिल्म्स ॲन्ड प्रॉडक्शनचा ’अनाथांची यशोदा’ या नावाचा अनुबोधपट 2014 साली प्रदर्शित झाला आहे.

The post अनाथांची माय हरपली, जेष्ठ समाजसेविका सिंधुताई सपकाळ (माई) यांचं निधन appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

नवी दिल्ली : केंद्र सरकारने मानाच्या पद्म पुरस्कारांची घोषणा केली असून ह्या वर्षी एकूण ७ पद्मविभूषण, १० पद्मभूषण आणि १०२ पद्मश्री पुरस्कार देण्यात येणार आहेत. यात महाराष्ट्राला एक पद्मभूषण आणि पाच पद्मश्री पुरस्कार मिळणार आहेत.

पद्म पुरस्कारांच्या यादीत महाराष्ट्रातील विविध क्षेत्रातील 7 नामवंत व्यक्तींचा समावेश आहे. यंदाच्या पद्म पुरस्कारांच्या यादीत 29 महिला, 10 विदेशातील नागरिक तर एका ट्रान्सजेंडर व्यक्तीचा समावेश आहे. 16 व्यक्तींना मरणोत्तर पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.

समाजकार्यात भरीव कामगिरी करणाऱ्या सिंधुताई सपकाळ यांना मानाचा पद्मश्री पुरस्कार जाहीर झाला आहे. सामाजिक कार्याबद्दल गिरीश प्रभुणे यांनाही पद्मश्री पुरस्काराने गौरविण्यात येणार आहे. साहित्याबद्दल नामदेव कांबळे यांना, कला क्षेत्रासाठी परशुराम गंगावणे यांना, उद्योग श्रेत्रासाठी जसवंतीबेन पोपट यांना पद्मश्री पुरस्कार जाहीर झाला आहे.

व्यापार व उद्योग क्षेत्रातील भरीव योगदानासाठी रजनीकांत श्रॉफ यांना पद्मभूषण पुरस्कार प्रदान करण्यात येणार आहे. माजी लोकसभा अध्यक्षा सुमित्रा महाजन यांचा पद्मभूषण पुरस्काराने गौरव केला जाणार आहे.

कला क्षेत्रात दिवंगत गायक एस. पी बालसुब्रमण्यम (मरणोत्तर), वाळू शिल्पकार सुदर्शन साहू, पुरातत्व तज्ज्ञ बी. बी. लाल यांना पद्मविभूषण पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे. याशिवाय, जपानचे माजी राष्ट्राध्यक्ष शिंजो अबे यांना पद्मविभूषण पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे.

पद्म विभूषण

1. शिंजो आबे, सार्वजनिक क्षेत्र, जापान
2. एस. पी. बालसुब्रमण्यम (मरणोत्तर), कला, तामिळनाडू
3. डॉ. बेल्ले मोनाप्पा हेगडे, औषननिर्माण, कर्नाटक
4. नरेंद्र सिंग कंपनी (मरणोत्तर), विज्ञान आणि अभियांत्रिकी, अमेरिका
5. मौलाना वहिदुद्दीन खान, अध्यात्म, दिल्ली
6. बी. बी. लाल, पुरातत्व, दिल्ली
7. सुदर्शन साहू, कला, ओडीशा

पद्मभूषण

1. कृष्णन नायर शांताकुमारी चित्रा , कला, केरळ
2. तरुण गोगोई (मरणोत्तर), सार्वजनिक क्षेत्र, आसाम
3. चंद्रशेखर कांब्रा, साहित्य आणि शिक्षण, कर्नाटक
4. सुमित्रा महाजन, सार्वजनिक क्षेत्र, मध्य प्रदेश
5. नृपेंद्र मिश्रा, सिव्हिल सर्व्हिस, उत्तर प्रदेश
6. राम विलास पासवान (मरणोत्तर), सार्वजनिक क्षेत्र, बिहार
7. केशुभाई पटेल (मरणोत्तर), सार्वजनिक क्षेत्र, गुजरात
8. कालबे सादिक (मरणोत्तर), अध्यात्म, उत्तर प्रदेश
9. रजनीकांत देविदास श्रॉफ, ट्रेड अॅन्ड इंडस्ट्री, महाराष्ट्र
10. तारलोचन सिंग, सार्वजनिक क्षेत्र, हरियाणा

पद्मश्री

1. गुलफाम अहमद, कला, उत्तर प्रदेश
2. पी. अनिता, क्रीडा, तामिळनाडू
3. रामा स्वामी अण्णावारापू, कला, आँध्र प्रदेश
4. शुभू अरुमुगम, कला, तामिळनाडू
5. प्रकाशराव असावाडी, साहित्य आणि शिक्षण, आंध्र प्रदेश
6. भुरी बाई, कला, मध्य प्रदेश
7. राध्येशाम बार्ले, कला, छत्तीसगड
8. धर्मा नारायण बारमा, साहित्य आणि शिक्षण, पश्चिम बंगाल
9. लक्ष्मी बरुआ, समाजसेवा, आसाम
10. बिरेन कुमार बासक, कला, पश्चिम बंगाल
11. रजनी बेक्टर, ट्रेड अॅन्ड इंडस्ट्री, पंजाबट
12. सांगकुमी बालचुअक, समाजसेवा, मिझोराम
13. पीटर ब्रूक, कला, UK
14. गोपीराम बुराभकत, कला, आसाम
15. बिजोया चक्रवर्ती, सार्वजनिक क्षेत्र, आसाम
16. सुजित चट्टोपाध्याय, साहित्य आणि शिक्षण, पश्चिम बंगाल
17. जगदिश चौधरी (मरणोत्तर), समाजसेवा, उत्तर प्रदेश
18. त्सुल्ट्रीम चोंजोर, समाजसेवा, लडाख
19. मौमा दास, क्रीडा, पश्चिम बंगाल
20. श्रीकांत दातार, साहित्य आणि शिक्षण, अमेरिका
21. नारायण देबनाथ, कला, पश्चिम बंगाल
22. चथनी देवी, समाजसेवा, झारखंड
23. दुलारी देवी, कला, बिहार
24. राधे देवी, कला, मणिपूर
25. शांती देवी, समाजसेवा, ओडिशा
26. वायान दिबीया, कला, इंडोनेशिया
27. दादुदन गढवी, साहित्य आणि शिक्षण, गुजरात
28. परशुराम आत्माराम गंगावणे, कला, महाराष्ट्र
29. जय भगवान गोयल, साहित्य आणि शिक्षण, हरियाणा
30. जगदिश चंद्र हलदर, साहित्य आणि शिक्षण, पश्चिम बंगाल
31. मंगलसिंग हाजौरी, साहित्य आणि शिक्षण, आसाम
32. अशू जामसेनपा, क्रीडा, अरुणाचल प्रदेश
33. पुर्णामासी जानी, कला, ओडिशा
34. माथा बी. मंजाम्मा जोगती, कला, कर्नाटक
35. दामोदरम कैथापराम, कला, केरळ
36. नामदेव सी. कांबळे, साहित्य आणि शिक्षण, महाराष्ट्र
37. महेशभाई आणि नरेशभाई कनोडिया (मरणोत्तर), कला, गुजरात
38. रजत कुमार कार, साहित्य आणि शिक्षण, ओडिशा
39. रंगास्वामी लक्ष्मीनारायण कश्यम, साहित्य आणि शिक्षण, कर्नाटक
40. प्रकाश कौर, समाजसेवा, पंजाब
41. निकोलस कंझान्स, साहित्य आणि शिक्षण, ग्रीस
42. के. केशवासामी, कला, पुद्दुचेरी
43. गुलाम रसुल खान, कला, जम्मू-काश्मीर
44. लाखा खान, कला, राजस्थान
45. संजिदा खातून, कला, बांग्लादेश
46. विनायक विष्णू खेडेकर, कला, गोवा
47. निरु कुमार, समाजसेवा, दिल्ली
48. लाजवंती, कला, पंजाब
49. रतन लाल, विज्ञान आणि अभियांत्रिकी, अमेरिका
50. अली मनिकफान, ग्रासरुट इनोव्हेशन, लक्षद्विप
51. रामचंद्र मांझी, कला, बिहार
52. दुलाल मानकी, कला, आसाम
53. नांद्रो बी. माराक, कृषी, मेघालय
54. रेवबेन माशांगव, कला, मणिपूर
55. चंद्रकांत मेहता, साहित्य आणि शिक्षण, गुजरात
56. रतन लाल मित्तल, औषधनिर्माण, पंजाब
57. माधवन नांबियार, क्रीडा, केरळट
58. श्याम सुंदर पालिवाल, समाजसेवा, राजस्थान
59. डॉ. चंद्रकांत संभाजी पांडव, औषधनिर्माण, दिल्ली
60. डॉ. जे. एन. पांडे (मरणोत्तर), औषधनिर्माण, दिल्ली
61. सोलोमन पप्पाय्या, साहित्य, शिक्षण आणि पत्रकारिता, तामिळनाडू
62. पाप्पामाल, कृषी, तामिळनाडू
63. डॉ. कृष्णा मोहन पाटी, औषधनिर्माण, ओडिशा
64. जशवंतीबेन जमनादास पोपट, ट्रेड अॅन्ड इंडस्ट्री, महाराष्ट्र
65. गिरीश प्रभुणे, समाजसेवा, महाराष्ट्र
66. नंदा पृष्टी, साहित्य आणि शिक्षण, ओडिशाट
67. के. के. रामचंद्र पुलावार, कला, केरळ
68. बालन पुथेरी, साहित्य आणि शिक्षण, केरळ
69. बिरुबाला राभा, समाजसेवा, आसाम
70. कनका राजू, कला, तेलंगणा
71. बॉम्बे जयश्री रामनाथ, कला, तामिळनाडू
72. सत्यराम रेयांग, कला, त्रिपुरा
73. डॉ. धनंजय दिवाकर सगदेव, औषधनिर्माण, केरळ
74. अशोक कुमार साहू, औषधनिर्माण, उत्तर प्रदेश
75. भुपेंद्र कुमार सिंग संजय, औषधनिर्माण, उत्तराखंड
76. सिंधुताई सपकाळ, समाजसेवा, महाराष्ट्र
77. चमनलाल सप्रु (मरणोत्तर), साहित्य आणि शिक्षण, जम्मू-काश्मीर
78. रमन सामरा, साहित्य, शिक्षण आणि पत्रकारिता, आसाम
79. इम्रान शाह, साहित्य आणि शिक्षण, आसाम
80. प्रेमचंद शर्मा, कृषी, उत्तराखंड
81. अर्जुनसिंग शेखावत, साहित्य आणि शिक्षण, राजस्थान
82. रामयत्न शुक्ला, साहित्य आणि शिक्षण, उत्तर प्रदेश
83. जितेंद्र सिंग शंती, समाजसेवा, दिल्ली
84. करतार परस राम सिंग, कला, हिमाचल प्रदेश
85. करतार सिंग, कला, पंजाब
86. डॉ. दिलीप कुमार सिंग, औषधनिर्माण, बिहार
87. चंद्रशेखर सिंग, कृषी, उत्तर प्रदेश
88. सुधा हरी नारायण सिंग, क्रीडा, उत्तर प्रदेश
89. विरेंद्र सिंग, क्रीडा, हरियाणा
90. मृदुला सिन्हा (मरणोत्तर), साहित्य आणि शिक्षण, बिहार
91. के. सी. शिवशंकर (मरणोत्तर), कला, तामिळनाडू
92. गुरु मा कमाली सोरेन, समाजसेवा, तामिळनाडू
93. माराची सुब्बरामन, समाजसेवा, तामिळनाडू
94. पी. सुब्रमण्यम (मरणोत्तर), ट्रेड अॅन्ड इंडस्ट्री, तामिळनाडू
95. निदूमोलू सुमाथी, कला, आंध्र प्रदेश
96. कपिल तिवारी, साहित्य आणि शिक्षण, मध्य प्रदेश
97. फादर वेल्स (मरणोत्तर), साहित्य आणि शिक्षण, स्पेन
98. डॉ. थिरुवेंगादम वीराराघवन (मरणोत्तर), औषधनिर्माण, तामिळनाडू
99. श्रीधर वेंबू, ट्रेड अॅन्ड इंडस्ट्री, तामिळनाडू
100. के. वाय. व्यंकटेश, क्रीडा, कर्नाटक
101. उषा यादव, साहित्य आणि शिक्षण, उत्तर प्रदेश
102. काझी सज्जाद अली जहीर, सार्वजनिक क्षेत्र, बांग्लादेश

The post पद्म पुरस्कारांची घोषणा, ७ पद्मविभूषण, १० पद्मभूषण आणि १०२ पद्मश्री पुरस्कार, जाणून घ्या संपूर्ण यादी appeared first on थोडक्यात घडामोडी.