पुणे : जेव्हा जेव्हा शरीरावर कोणत्याही जंतू, जीवाणू किंवा विषाणूचा हल्ला होतो, तेव्हा शरीरातील ऍन्टीबॉडीज त्यांच्याशी लढण्यासाठी येतात आणि त्यांचा नाश करतात. या ऍन्टीबॉडीज नंतर साठवल्या जातात. परंतु शरीराची प्रतिकारशक्ती कमकुवत असेल तर शरीर रोगांशी लढू शकत नाही आणि अनेक रोगांचा धोकाही असतो.

रोगप्रतिकार प्रणाली कमकुवत होण्याची कारणे
रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होण्याची अनेक कारणे असू शकतात. उदाहरणार्थ, आधीपासून अस्तित्वात असलेले आजार, सिगारेट किंवा अल्कोहोलचे अतिसेवन, झोपेचा त्रास, तणाव, खाण्याच्या चुकीच्या सवयी इ.

कमकुवत प्रतिकारशक्तीची लक्षणे

थकवा जाणवणे
कोणत्याही कारणाशिवाय सतत थकवा आणि आळशीपणा जाणवणे, हे रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत झाल्याचे लक्षण आहे. तसेच पुरेशी झोप घेतल्यानंतरही थकवा जाणवणे, हेदेखील रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत झाल्याचे लक्षण आहे.

वारंवार आजारी पडणे
जेव्हा हवामान बदलते तेव्हा आजारी पडणे सामान्य आहे. परंतु जर तुम्ही सतत आजारी पडत असाल, तर हे रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होण्याचे कारण असू शकते.

वारंवार ऍलर्जी होणे 
जर तुम्हाला वारंवार ऍलर्जी होत असेल किंवा धूळ, वारा किंवा कोणत्याही अन्नामुळे वारंवार ऍलर्जी होत असेल तर ते कमकुवत प्रतिकारशक्तीचे लक्षण आहे. त्वचेवर पुरळ उठणे, सांधेदुखी आणि पोटाच्या सततच्या समस्या ही रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होण्याची लक्षणे असू शकतात.

पचन समस्या
आतड्यांमध्ये असलेल्या जीवाणूंचा थेट परिणाम रोगप्रतिकारक शक्तीवर होतो. जर तुम्हाला वारंवार जुलाब, अल्सर, गॅस, गोळा येणे, पेटके येणे किंवा बद्धकोष्ठता होत असेल तर ते तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती योग्यरित्या काम करत नसल्याचे लक्षण असू शकते.

जखमा भरण्याची वेळ
जर तुमची जखम लवकर बरी होत नसेल, तर तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत असण्याची शक्यता आहे.

तणाव राहणे
तुम्ही छोट्या छोट्या गोष्टींमुळे तणावात येत असाल किंवा तुम्ही नेहमी तणावात असाल तर तुमची प्रतिकारशक्ती कमकुवत असेल हे निश्चित आहे.

रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी या गोष्टी करा :

• लाल शिमला मिरची, स्ट्रॉबेरी, लसूण, ब्रोकोली, हरभरा, मशरूम, दूध, दही, कडधान्ये, बीन्स, पनीर सत्तू, संत्री, गुसबेरी, हिरवी मिरची इत्यादी भरपूर प्रमाणात खाव्यात.
• रंगीबेरंगी फळे आणि भाज्या तुमच्या शरीरात अँटिऑक्सिडेंट तयार करतात आणि त्यामुळे तुमची प्रतिकारशक्ती वाढेल.
• सकाळी उठल्याबरोबर गरम पाण्यात लिंबाचा रस, हळद, चिया, दालचिनी मिसळून प्यायल्यानेही फायदा होतो. हळद आणि दालचिनी शरीराला संसर्गाशी लढण्यास मदत करते.

मजबूत रोगप्रतिकारक शक्तीसाठी, शरीराचे तोंडातील सामान्य तापमान 36.3 अंश सेल्सिअस पेक्षा कमी नसावे. कारण सर्दीचे विषाणू 33 अंशांवर जिवंत राहतात.

दारूसोबत चुकूनही खाऊ नका ‘हे’ पदार्थ, वाढतो स्ट्रोक किंवा हृदयविकाराचा धोका…

The post प्रतिकारशक्ती कमी होत असेल तर शरीर देते ‘हे’ संकेत, करू नका दुर्लक्ष… appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

कोरोना व्हायरसच्या ओमिक्रॉन या नवीन व्हेरिएंटमुळे जगभरात चिंतेचे वातावरण आहे. हे देखील स्पष्ट झाले आहे की हा प्रकार अधिक वेगाने पसरत आहे. परंतु, त्याची घातकता कमी आहे. म्हणजेच, यातून गंभीर आजारी पडण्याचा आणि मृत्यूचा धोका डेल्टा आणि इतर प्रकारांपेक्षा खूपच कमी आहे. असे असूनही, ओमिक्रॉनची भीती कायम आहे आणि जगभरातून त्यावर मार्ग काढण्याचा प्रयत्न सुरु आहे. अशाच एका प्रयत्नाला आता यश मिळताना दिसत आहे. आतापर्यंत मानले जात होते की सध्याच्या लस ओमिक्रॉनवर कुचकामी आहेत, परंतु, अभ्यासात आढळून आले की तिसरा डोस Omicron विरुद्ध प्रतिकारशक्ती 88 टक्क्यांपर्यंत वाढवू शकतो.

ब्रिटनमध्ये केलेल्या अभ्यासानुसार, कोरोना लसीचा तिसरा डोस, ज्याला भारतात सावधगिरीचा डोस (precautionary dose) म्हटले जात आहे, तो प्रभावी ठरू शकतो. या अभ्यासानुसार, तिसरा डोस Omicron विरुद्ध प्रतिकारशक्ती 88 टक्क्यांपर्यंत वाढवू शकतो. यापूर्वीच्या अनेक संशोधनातून असे दिसून आले आहे की, कोविडची लस घेतल्यानंतर 6 महिन्यांनंतर त्यातून निर्माण झालेली प्रतिकारशक्ती कमकुवत होऊ लागते. अशा परिस्थितीत ओमिक्रॉन व्हेरियंटच्या आगमनाने लोक घाबरले होते. मात्र या अभ्यासाने दिलासा निर्माण केला आहे.

ब्रिटीश अभ्यासानुसार, तिसरा म्हणजे बूस्टर डोस म्युटंट कोरोना वेरिएंट (ओमिक्रॉन) विरूद्ध चांगले संरक्षण प्रदान करू शकतो. डॉ. एरिक टोपोल, स्क्रिप्ट रिसर्च ट्रान्सलेशन इन्स्टिट्यूटचे संचालक आणि मॉलिक्युलर औषधांचे प्राध्यापक यांनी UKHSA अहवाल शेअर करत सांगितले की कोरोना लसीचा दुसरा डोस घेतल्यानंतर सुमारे 6 महिन्यांनंतर, ओमिक्रॉन या नवीन प्रकाराविरूद्ध त्याची कार्यक्षमता केवळ 52 टक्क्यांपर्यंत उरते. अशा परिस्थितीत, बूस्टर डोस पुन्हा एकदा 88 टक्क्यांपर्यंत प्रतिकारशक्ती वाढवते.

बूस्टर डोस घेतल्यामुळे प्रतिकारशक्ती तर वाढतेच, त्याचबरोबर कोरोना संसर्गाचा धोका देखील कमी होतो, तसेच ओमिक्रॉन असल्यास गंभीर लक्षणे देखील उद्भवत नाहीत. एवढेच नाही तर ओमिक्रॉनची बाधा झाली तरी रुग्णाला रुग्णालयात दाखल करावे लागत नाही. तिसरा डोस घेणाऱ्यांना रुग्णालयात दाखल होण्याचा धोका देखील लस न घेतलेल्या लोकांपेक्षा 81 टक्के कमी असतो.

The post दिलासादायक! ओमिक्रॉनपासून वाचवणार लसीचा बूस्टर डोस, 88 टक्क्यांपर्यंत वाढेल प्रतिकारशक्ती appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

लहान मुलांमध्येही आता कोरोना संक्रमणाचा धोका वाढत आहे. हे लक्षात घेता, आवश्यक ती पाऊले उचलली जात आहेत, जेणेकरुन मुलांना कोरोनाच्या तिसर्‍या लाटेपासून वाचवता येईल. परंतु, केवळ इतकेच पुरेसे ठरणार नाही. या कठीण काळामध्ये मुलांची योग्य ती काळजी घेण्याबाबत पालकांची मोठी जबाबदारी आहे, जेणेकरुन त्यांची प्रतिकारशक्ती चांगली राहील. ज्यामध्ये पौष्टिक आहार मोठी भूमिका बजावतो. चला तर जाणून घेऊया, मुलांची प्रतिकारशक्ती बळकट करण्यासाठी त्यांच्या आहारात काय समाविष्ट केले पाहिजे.

अन्नामध्ये रंगीबेरंगी पदार्थांचा समावेश :
येथे रंगीबेरंगी म्हणजे वेगवेगळ्या रंगाच्या भाज्या आणि फळे. त्यामध्ये सूक्ष्म पोषक घटक (micronutrients) आणि अँटीऑक्सिडेंट असतात. दिवसाची सुरुवात सफरचंद खाऊन करणे चांगले ठरेल. न्याहारीमध्ये अंडी, केळी, उपमा, इडली, पोहे अशा गोष्टी देऊ शकता. लहान मुलांना दिवसातून एक ते दोन फळं द्या. या सर्व गोष्टी आरोग्याच्या दृष्टीने अगदी योग्य आहेत आणि यामुळे रोग प्रतिकारशक्ती देखील वाढते.

हळद-दूध :
हळद घातलेले दूध प्रतिकारशक्ती वाढवण्याचे काम तर करतेच, त्याबरोबर मुलांना संसर्ग होण्यापासून देखील वाचवते. दिवसातून एकदा नाश्त्याच्या वेळी किंवा संध्याकाळी त्यांना हळद-दूध पिण्यास द्या.

स्नॅक्समध्ये सुका मेवा खा :
स्नॅक्समध्ये तेलकट, चरबीयुक्त पदार्थांऐवजी काजू, बदाम, मनुके, अक्रोड आणि सूर्यफूलाच्या बिया अशा गोष्टी खाऊ घाला. त्यामध्ये व्हिटॅमिन ई भरपूर प्रमाणात असते, जे एक महत्त्वपूर्ण अँटिऑक्सिडेंट आहे. यामुळे रोग प्रतिकारशक्ती वाढते.

जेवणाची वेळ नियमित ठेवा :
चांगले आरोग्य आणि प्रतिकारशक्ती वाढवण्याबरोबरच, लठ्ठपणा आणि इतर आजारांपासून दूर रहाण्यासाठी जेवणाची वेळ ठरवून घ्या. असे केल्यामुळे आपण अनावश्यक काहीही खाणे टाळाल. खाल्ल्यानंतर लगेच झोपायला जाऊ नका.

प्रो-बायोटिक्स समृद्ध अन्न :
मुलांना केळी, कांदा, लसूण, दही, ताक यासारख्या गोष्टी द्या. यामध्ये चांगले बॅक्टेरिया (good bacteria) असतात. ते आतड्यांद्वारे रक्तामध्ये जाणाऱ्या हानिकारक जीवाणूंना कमी करतात.

पॅकिंग पदार्थ खाणे टाळा :याबरोबरच पॅकिंग केलेले पदार्थ खाण्याची सवय बदला, कारण त्यात संतृप्त फॅटी ऍसिडस् (saturated fatty acid), साखर आणि मीठ जास्त असते. तसेच त्यात अनेक प्रकारचे कृत्रिम रंगही मिसळलेले असतात, जे मुलांच्या आरोग्यासाठी अजिबात चांगले नाहीत.

The post लहान मुलांसाठी प्रतिकारशक्तीच ठरेल संरक्षक, त्यांना निरोगी आणि सुरक्षित ठेवण्यास ‘या’ गोष्टी करतील मदत appeared first on थोडक्यात घडामोडी.