पुणे : सध्या बदलत्या हवामानात आणि जीवनशैलीतील ताण-तणावामुळे प्रतिकारशक्ती (इम्युनिटी) महत्त्वाची झाली आहे. याद्वारे आपले शरीर रोगांशी प्रभावीपणे लढू शकते. तज्ञांचे म्हणणे आणि सोप्या दैनंदिन सवयींवर आधारित खालील उपाय तुम्हाला निरोगी ठेवण्यास मदत करतील.

प्रमुख मुद्दे

• संतुलित आहार, पुरेशी झोप आणि नियमित व्यायाम हे रोगप्रतिकारक शक्तीसाठी मुख्य घटक आहेत.
• ताण-तणाव कमी करणे आणि स्वच्छता पाळणे हेदेखील तितकेच महत्त्वाचे आहे.
• सामान्य जीवनशैलीतील छोट्या बदलांमुळे दीर्घकालीन फायदे मिळू शकतात.

दैनंदिन सोपे आणि प्रभावी उपाय

संतुलित आहार घ्या
फळे (संत्री, सफरचंद), भाज्या (पालक, कोबी, गाजर), संपूर्ण धान्य, प्रथिने (डाळी, कडधान्ये, अंडी, कोंबडी) आणि आरोग्यदायी चरबी (अक्रोड, बदाम, ऑलिव्ह तेल) यांचा आहारात समावेश करा.

पुरेशी झोप घ्या
दररोज 7–8 तासांची शांत झोप शरीराच्या पुनर्रचनेसाठी आवश्यक आहे.
रात्री उशिरा झोपल्याने तुमचे जैविक घड्याळ आणि चयापचय बिघडू शकते ज्यामुळे ताण येतो, ज्यामुळे तुमच्या रोगप्रतिकारक शक्तीवर नकारात्मक परिणाम होतो. झोपायच्या २-३ तास ​​आधी जेवण केल्याने पचनक्रिया सुधारते.

नियमित व्यायाम करा
दररोज किमान 30 मिनिटे चालणे, सायक्लिंग किंवा हलका व्यायाम केल्याने रक्ताभिसरण सुधारते आणि रोगप्रतिकारक क्षमता वाढते.

हायड्रेशन (पाणी प्या)
दिवसभरात पुरेसे पाणी प्या; निर्जलीकरण टाळा.

तणाव कमी करा
ध्यान, प्राणायाम, योग किंवा आवडत्या छंदांमध्ये वेळ घालवून मानसिक आरोग्य सांभाळा.

धूम्रपान आणि मद्यपान टाळा
धूम्रपान आणि जास्त प्रमाणात मद्यपान प्रतिकारशक्ती कमी करतात.

हात स्वच्छ ठेवणे आणि स्वच्छता
नियमित साबणाने किंवा सॅनिटायझरने हात धुणे हे संक्रमण टाळण्याचा सोपा मार्ग आहे.

पुरेशा प्रमाणात सूर्यप्रकाश घ्या
सकाळचा हलका सूर्यप्रकाश (10–15 मिनिटे) व्हिटॅमिन D साठी उपयुक्त आहे.

प्रोबायोटिक्स व फॅट-रिच अन्न
दही, ताक यांसारखे प्रोबायोटिक्स युक्त अन्नपदार्थ आतड्यांचे आरोग्य सुधारतात.

लसीकरण आणि वैद्यकीय तपासणी

डॉक्टरांनी सुचविलेल्या लसीकरणांचे पालन करा आणि कोणतीही तक्रार असेल तर वैद्यकीय सल्ला घ्या.

तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, “योग्य आहार, झोप व व्यायाम ह्या तीन गोष्टींना प्राधान्य द्यावे. औषधे किंवा सप्लिमेंट्स वापरण्यापूर्वी वैद्यकीय सल्ला आवश्यक आहे.”

जर वारंवार संसर्ग, वजन कमी होणे, दीर्घकाळ चालणारी थकवा किंवा इतर चिंताजनक लक्षणे दिसत असतील तर त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणे हे दैनंदिन जीवनातील छोटे छोटे निर्णय आणि सवयीनवर अवलंबून आहे, ज्यांचा परिणाम मोठा आणि दीर्घकालीन असतो. आजच एक छोटी पायरी उचलून आरोग्याकडे वळा; तुमचे शरीर त्याबद्दल नक्कीच आभारी राहील.

The post वारंवार आजारी पडता? शरीराची प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी जाणून घ्या सोपे उपाय… appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

मुंबई : प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी यांच्या जन्मदिनानिमित्त १७ सप्टेंबरपासून २ ऑक्टोबरपर्यंत सेवा पंधरवडा देशभरात साजरा करण्यात येणार आहे. या उपक्रमांतर्गत युवकांमध्ये क्रीडाप्रेम जागविण्यासाठी व निरोगी जीवनशैलीचा संदेश देण्यासाठी देशभरातील ७५ ठिकाणी नमो मॅरेथॉन आयोजित करण्यात येणार असल्याची माहिती केंद्रीय युवा कार्य व क्रीडा मंत्री डॉ. मनसुख मांडविया यांनी दिली.

या संदर्भात झालेल्या दूरदृश्य प्रणालीद्वारे बैठकीत डॉ. मांडविया यांनी राज्यांच्या क्रीडा मंत्र्यांशी संवाद साधला. यावेळी केंद्रीय युवा कार्य व क्रीडा विभागाचे सचिव हरिरंजन राव उपस्थित होते. राज्याचे क्रीडा मंत्री ॲड. माणिकराव कोकाटे यांच्यासह विविध राज्यांचे क्रीडा मंत्रीही उपस्थित होते.

मंत्री डॉ. मांडविया म्हणाले की, युवकांचे आरोग्य सक्षम ठेवणे आणि त्यांच्यात राष्ट्रप्रेम जागवणे ही काळाची गरज आहे. त्यामुळे या कार्यक्रमांना प्रत्येक राज्याने सक्रिय सहभाग देऊन यशस्वी करावे.

या पंधरवड्यात २१ सप्टेंबर रोजी ७५ ठिकाणी नमो मॅरेथॉनचे आयोजन करण्यात येणार आहे. तर, यानंतर सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या १५० व्या जयंतीनिमित्त ३१ ऑक्टोबर ते १५ नोव्हेंबर : एकतेचा संदेश देणाऱ्या पदयात्रेचे आयोजन देशभर करण्यात येणार आहे. याअंतर्गत प्रत्येक जिल्ह्यांत तीन दिवस एकता, राष्ट्रप्रेम, एक भारत श्रेष्ठ भारत व विकसित भारत यांचा संदेश देणाऱ्या पदयात्रेचे आयोजन करण्यात येणार आहे.

दरम्यान, नशा मुक्त भारत अभियान राबविण्यात येणार आहे. देशभरातील १०० सामाजिक व अध्यात्मिक संस्थांचा सहभाग घेऊन हे अभियान राबविण्यात येणार आहे. तसेच संसद खेल महोत्सवाचे आयोजनही करण्यात येणार असून, राज्यांनी यात सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे आवाहन केंद्रीय मंत्री डॉ. मनसुख मांडविया यांनी यावेळी केले.

The post देशभरात ७५ ठिकाणी नमो मॅरेथॉनचे आयोजन – केंद्रीय मंत्री डॉ. मनसुख मांडविया appeared first on थोडक्यात घडामोडी.

पुणे : अनेकदा रात्री जेवल्यानंतरही थोडी भूक लागते आणि आपण सहज उपलब्ध असलेले काहीही खाऊन टाकतो. मात्र, यामुळे आपल्या आरोग्यावर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. दिवसभर आहाराची योग्य काळजी घेतल्यानंतर जर रात्री चुकीचे खाल्ले गेले, तर सगळ्या प्रयत्नांवर पाणी फिरू शकते. म्हणूनच रात्रीच्या वेळी खाण्याबाबत अधिक सजग राहणे गरजेचे आहे, अन्यथा झोप आणि आरोग्य दोन्ही खराब होईल.

जर तुम्हाला रात्री झोपण्यापूर्वी वारंवार भूक लागत असेल तर तुम्ही या गोष्टी चुकूनही खाऊ नका, कारण यामुळे तुमची झोप तर खराब होतेच पण तुमच्या आरोग्यालाही हानी पोहोचते.

जंक फूड
रात्री जंक फूड खाल्ल्याने शांत झोप लागणे कठीण जाते. जंक फूडमध्ये सॅच्युरेटेड फॅट असते जे पचायला खूप वेळ लागतो. झोपण्यापूर्वी पिझ्झा खाल्ल्याने वजन तर वाढेलच शिवाय छातीत जळजळ सारखी समस्याही होऊ शकते. पास्त्यातील कार्बाहायड्रेटमुळे तुम्हाला बद्धकोष्ठाचा त्रास होऊ शकतो. असे पदार्थ खाताना चवीला चांगले लागतात पण हे पदार्थ पचनयंत्रणेला त्रासदायक ठरतात.

मसालेदार अन्न
रात्री खूप मसालेदार अन्न खाणे योग्य नाही. जास्त मसालेदार अन्न खाल्ल्याने जळजळ आणि गॅस होतो, ज्यामुळे झोप चांगली लागत नाही.

नॉनव्हेज किंवा प्रोटीनयुक्त पदार्थ
रात्री पचनक्रिया मंदावलेली असते. अशा वेळी नॉनव्हेज किंवा जड प्रोटीनयुक्त अन्न खाल्ल्यास शरीर झोपेऐवजी पचनावर लक्ष केंद्रित करतं, ज्यामुळे झोप बाधित होते.

चिप्स
रात्री भूक लागल्यास चिप्स हा सर्वोत्तम नाश्ता समजला जातो. चिप्सचे पूर्ण पॅकेट दोन मिनिटांत संपते आणि भूकही सहज भागते. पण ते जेवढे सोपे खायला दिसते तेवढेच ते पचायला अवघड ठरते. खरं तर, प्रक्रिया केलेल्या अन्नपदार्थांमध्ये मोनोसोडियम ग्लुटामेट मोठ्या प्रमाणात असते, जे झोपेवर परिणाम करतं.

भाज्या
भाज्यांमध्ये भरपूर पोषकतत्व असतात यात शंका नाही, त्यामुळे झोपण्यापूर्वी भाज्या खाण्यात काहीच नुकसान नाही असा विचार तुम्ही करू शकता. पण सत्य काही वेगळेच आहे. भाज्यांमध्ये भरपूर फायबर असते, ज्यामुळे तुमची पचनक्रिया खूप मंद होते. यामुळे तुम्हाला रात्री उशिरापर्यंत झोप येत नाही.

चॉकलेट
चॉकलेट हे कॅफिनचे स्रोत आहे हे अनेकांना माहित नसते. जसे तुम्ही झोपण्यापूर्वी कॉफी घेणे टाळता त्याचप्रकारे चॉकलेट खाणे देखील टाळायला हवे. कॅफिनचा थेट परिणाम आपल्या मेंदूवर होतो. कॅफिन असलेले काहीही खाणे किंवा पिणे झोपेवर परिणाम करते. कॅफिनचा प्रभाव ते घेतल्यानंतर पाच तास टिकतो.

अल्कोहोल
अल्कोहोल झोपेसाठी खूप धोकादायक आहे. यामुळे रात्री तुमची झोप अनेक वेळा मोडते आणि दुसऱ्या दिवशी काम करण्यासाठी आवश्यक असलेली चांगली झोप तुम्हाला मिळत नाही.

आईस्क्रीम
रात्री आईस्क्रीम खाणे देखील खूप हानिकारक आहे. आईस्क्रीममध्ये फॅट आणि साखर दोन्ही मोठ्या प्रमाणात असते. झोपण्यापूर्वी आईस्क्रीम खाणे म्हणजे तुमचे वजन वाढणार हे नक्की.

फळं
फळांमधील नैसर्गिक साखरेमुळे ते पचायला वेळ लागतो. त्यामुळे रात्रीच्या वेळी फळे खाणे टाळावे. आयुर्वेदानुसार सूर्यास्तानंतर फळं खाणे टाळावे.

रात्री जेवल्यानंतरही भूक जाणवल्यास ‘हे’ पदार्थ खाऊ शकता :

• दूध
  रात्री कधीही भुक लागली तर एक ग्लास दूध पिणे केव्हाही चांगले. तुम्ही लो फॅट दूध देखील पिऊ शकता. कारण यामध्ये फॅट्स कमी असतातच शिवाय त्यात असणाऱ्या ट्रिप्टोफेनमुळे तुमच्या शरीराला अमिनो अॅसिड मिळतं. स्ट्रेस हॉर्मोन्स कमी करण्यासाठी अथवा शांत झोप लागण्यासाठी हे शरीराला गरजेचं असतं. शिवाय त्यातून शरीराला भरपूर प्रोटिन्स मिळतात आणि पचायला जड नसल्यामुळे पोट खूप भरल्यासारखं वाटत नाही.
• पॉपकॉर्न
  रात्री लागणारी भूक भागवण्यासाठी पॉपकॉर्न खा. पॉपकॉर्न हा एक हलका स्नॅक्सचा प्रकार आहे. शिवाय यामध्ये भरपूर प्रमाणात कॅलरिज आणि फायबर्स असतात. मात्र लक्षात ठेवा रात्रीच्या वेळी बटरचा वापर न करता रोस्ट केलेलेच पॉपकॉर्न खा. ज्यामुळे तुमचे पोटही भरेल आणि तुम्हाला शांत झोपही लागेल.
• सुकामेवा
  रात्रीच्या वेळी जड पदार्थ खाणे टाळून अनेक हलके पदार्थ खाण्याचे पर्याय तुम्हाला घरातच मिळू शकतात. जसं की मूठभर ड्रायफ्रूट म्हणजेच सुकामेवा खाणं. यासाठी रात्रीची भूक भागवण्यासाठी दहा बारा बदाम, थोडे शेंगदाणे, काजू, अक्रोड आणि पिस्ता मिक्स करून खा, सुकामेव्यात चांगले फॅट्स आणि प्रोटिन्स, फायबर्स असतात. पिस्त्यामध्ये मेलाटोनिनदेखील असते. पिस्ता रात्री झोपण्यापूर्वी खाण्यामुळे शांत झोप लागू शकते.

The post आरोग्य आणि झोपेसाठी घातक! रात्री झोपण्यापूर्वी चुकूनही खाऊ नका ‘हे’ पदार्थ appeared first on थोडक्यात घडामोडी.